Hãy nói với con: Không chịu đọc sách, đổi lại là cả một đời ở đáy xã hội

Có những thời điểm trong đời, con người không được phép buông tay. Tuổi thiếu niên là quãng thời gian đáng ra phải ngồi bên trang sách, lại chính là lúc nhiều người dễ dàng chọn cách quay lưng với việc học. Nhưng lựa chọn ấy, tưởng như nhẹ nhàng trong vài năm, lại có thể trở thành cái giá rất đắt kéo dài suốt cả một đời.

Ngày nay, không ít đứa trẻ thích viện dẫn vài trường hợp cá biệt  những người nổi tiếng, học vấn không cao nhưng vẫn thành công để phản bác lời khuyên chân thành của cha mẹ. Nhưng các con không biết rằng, đó chỉ là số ít hiếm hoi. Còn phần lớn những người từng chối bỏ việc học, khi trưởng thành mới nhận ra: họ đã dùng vài năm thanh xuân nông nổi để đổi lấy một cuộc đời chật vật, quanh quẩn nơi đáy xã hội.

 Những ảo tưởng mang tên “thanh xuân”

Có những đứa trẻ, chỉ cần nghe đến hai chữ “học hành” đã vội vàng né tránh, như thể đó là điều gì đáng sợ.

Một nhóm con gái tụ tập với nhau, gọi nhau là “chị em”, tưởng rằng chỉ cần có nhau là đã có cả thế giới. Những câu chuyện xoay quanh ăn gì, mặc gì, mỹ phẩm nào đang hot, hôm nay mua gì trên mạng, tối xem drama nào.

Một nhóm con trai khác, cũng tụ tập gọi nhau là “anh em”, nghĩ rằng như vậy là có cả thiên hạ trong tay. Các em trốn học, hút thuốc, chơi game, đánh bài, đọc tiểu thuyết huyền huyễn, thậm chí hẹn nhau đánh nhau.

Tất cả đều tin rằng đó là tuổi trẻ, là tự do, là “sống hết mình”.

Các em cười nhạo những học sinh chăm chỉ, chê họ không biết ăn mặc, không biết làm đẹp, chỉ biết vùi đầu vào sách vở. Có người còn gọi họ là “mọt sách”, là “kẻ ngốc”.

Nhưng chỉ vài năm sau thôi, khoảng cách sẽ hiện ra rõ ràng. Những “kẻ ngốc” ấy bước vào các trường đại học danh tiếng, mở ra những cánh cửa rộng lớn của tương lai. Còn những người từng cười nhạo họ, lại đứng trước những lựa chọn hạn hẹp, thậm chí phải loay hoay với câu hỏi: mình sẽ đi đâu, làm gì để mưu sinh?

Một cuộc trò chuyện, thay đổi cả đời người

Có một câu chuyện giản dị, nhưng lại khiến người ta suy ngẫm rất lâu.

Một cậu bé hỏi cha mình – một người nông dân:

“Vì sao con người phải đọc sách?”

Người cha không giảng giải cao siêu, chỉ nói về một cái cây. Một cây non nếu chỉ lớn một năm, chỉ có thể làm hàng rào hoặc củi đốt. Cây mười năm có thể làm xà nhà. Cây hai mươi năm, có thể trở thành cột, thành đòn tay, thành đồ dùng giá trị.

Con người cũng vậy.

Nếu không học hành, từ nhỏ có thể chăn dê, lớn lên vẫn chỉ quanh quẩn với việc đó. Nếu học hết tiểu học, có thể làm những công việc lao động phổ thông. Nếu học hết trung học, có thể vận hành máy móc. Nếu học đại học, có thể thiết kế, xây dựng, sáng tạo. Còn nếu học lên cao hơn, con người có thể tạo ra những thứ chưa từng tồn tại.

Người cha hỏi:

“Làm những công việc lao động ấy có đáng xấu hổ không?”

Cậu bé nói: “Có.”

Người cha lắc đầu: “Không hề. Họ lao động chân chính, nuôi sống gia đình, không có gì phải xấu hổ cả.”

Rồi ông nói thêm một điều quan trọng hơn: Không phải học ít là vô dụng. Giống như cây non, vẫn có ích, nhưng giá trị không thể so với cây lớn.

Học càng nhiều, cơ hội càng rộng. Đóng góp cho xã hội càng lớn, lựa chọn trong cuộc đời cũng càng nhiều. Cuộc trò chuyện ấy không ép buộc, không quát mắng, nhưng lại gieo vào lòng đứa trẻ một nhận thức sâu sắc. Từ đó, cậu tự biết mình nên làm gì.

Thế nào mới là “ăn khổ”?

Nhiều đứa trẻ than rằng mình đã rất vất vả. Nhưng nếu nhìn ra ngoài kia, các con sẽ hiểu thế nào mới thật sự là gian khó. 

Có những đứa trẻ ở vùng nghèo, ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, giữa mùa đông vẫn phải co ro với đôi chân lạnh buốt. Có những thầy cô, ngày ngày đứng lớp từ sáng đến tối, lặng lẽ cống hiến suốt mấy chục năm. Có những người lao động chân tay, làm việc kiệt sức nhưng vẫn chật vật mưu sinh.

So với họ, việc ngồi trong lớp học có điều hòa, uống nước ấm, ngủ trong ký túc xá đầy đủ tiện nghi – có thể gọi là “khổ” hay không?

Khi mọi thứ đã được chuẩn bị sẵn, khi cha mẹ âm thầm làm tất cả để con chỉ cần học, thì việc lười biếng lại càng trở nên đáng tiếc.

Nhà văn Long Ứng Đài từng viết cho con trai mình rằng: bà không yêu cầu con học giỏi để hơn người khác, mà chỉ mong sau này con có nhiều lựa chọn hơn – được làm công việc mình thích, sống cuộc đời mình muốn, chứ không phải bị ép buộc bởi miếng cơm manh áo.

Đúng vậy, đọc sách không đảm bảo cho con giàu có, nhưng chắc chắn sẽ mở ra nhiều cánh cửa hơn. Không học, con vẫn có thể sống, nhưng cuộc sống ấy thường là bị đẩy đi, chứ không phải được lựa chọn.

 “Bây giờ cố gắng, liệu còn kịp không?”

Câu hỏi này, rất nhiều người từng hỏi. Nhưng có một câu trả lời đáng để suy ngẫm:

“Nếu nói không kịp, con sẽ bỏ cuộc sao?”

Thực ra, điều quan trọng không phải là còn kịp hay không, mà là con có bắt đầu hay không. Càng do dự, càng trì hoãn, thì thời gian càng trôi đi vô ích. Hãy xác định mục tiêu, rồi kiên trì bước từng bước. Chỉ cần bắt đầu, mọi thứ đều có thể thay đổi.

Có những con người từng đứng rất xa vạch xuất phát:

Liễu Truyền Chí khởi nghiệp ở tuổi 40 và xây dựng nên Lenovo. Vũ Mẫn Hồng thi trượt đại học nhiều lần nhưng cuối cùng vẫn đỗ Bắc Đại và lập nên một đế chế giáo dục. Jack Ma từng thất bại liên tiếp trước khi tạo nên một cuộc cách mạng thương mại điện tử. Họ không hỏi “còn kịp không”, họ chỉ hỏi “mình có dám làm hay không”.

Thanh xuân không dành cho sự an nhàn

Con à, nếu cuộc sống của con đang đủ đầy, đừng vì thế mà đánh mất ý chí.

Nếu con đang gặp khó khăn, lại càng không được phép từ bỏ niềm tin.

Khi con muốn dừng lại, hãy nhớ rằng ngoài kia có những người ngủ muộn hơn con, dậy sớm hơn con, nỗ lực hơn con, tài năng hơn con – và họ vẫn đang không ngừng tiến về phía trước.

Không ai có một tuổi trẻ trải thảm đỏ. Mỗi bước đi đều cần đánh đổi bằng nỗ lực và kỷ luật.

Nếu con muốn trở thành một phiên bản mà người khác không thể chạm tới, con phải đi một con đường khác con đường của sự kiên trì, của học tập, của bền bỉ mà không phải ai cũng làm được.

Vì vậy, xin đừng chọn an nhàn vào đúng lúc có thể chịu khổ nhất. Đừng buông sách vở vào đúng lúc đáng ra phải nắm chặt nó nhất. Bởi có những lựa chọn chỉ mất vài năm để đưa ra, nhưng lại mất cả một đời để gánh chịu.

Hãy trân trọng quãng thời gian được học hành, và nỗ lực hết mình trước khi mọi cơ hội lặng lẽ trôi qua.

Tiểu Hoa biên dịch

Theo: aboluowang

 

Theo vandieuhay