“Em sẽ chăm sóc sức khỏe bản thân thật tốt để giữ gìn trái tim của người hiến tặng…”: Lời nhắn gửi của bệnh nhân ghép tạng đang viral nhất lúc này

“Em sẽ chăm sóc sức khỏe bản thân thật tốt để giữ gìn trái tim của người hiến tặng cho em. Em xin cúi đầu tri ân người hiến và gia đình người hiến đã đem đến cho em cơ hội được sống tiếp trong cuộc đời này”… Đó là lời chia sẻ của bệnh nhân N.G.V (18 tuổi) trước khi xuất viện, 1 trong những bệnh nhân được ghép tạng “khẩn cấp” trước thềm đại lễ 30/4 và 1/5 vừa qua tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Tính đến nay, 11/12 bệnh nhân nhận các mô – tạng có tình trạng sức khỏe ổn định và đã xuất viện, riêng ca ghép gan “khẩn cẩp” cũng có nhiều diễn biến tích cực và dự kiến sớm xuất viện trong thời gian tới.

Điều đặc biệt đáng nói phía sau những con số ấy không chỉ là quá trình tiếp nhận và điều phối mô – tạng hiến theo quy trình thông thường, mà còn là cuộc chạy đua khẩn cấp để giành lấy sự sống cho nhiều bệnh nhân đang ở ranh giới sinh tử. Đặc biệt, có những ca ghép mang tính chất “cấp cứu tối khẩn”, thời điểm mà chỉ cần chậm trễ thêm vài ngày, người bệnh có thể không còn cơ hội sống.

Liên tiếp 2 đợt hiến tạng – ghép tạng, bác sĩ bước vào “cuộc chạy đua” không ngơi nghỉ vì sự sống của bệnh nhân

Ngày 19/4/2026, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của bệnh viện Chợ Rẫy nhận được thông tin có nữ bệnh nhân N.T.N.D. (sinh năm 1971, ngụ Đồng Tháp) bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông đang điều trị tại bệnh viện Đa khoa Tiền Giang. Tuy nhiên, do tình trạng bệnh nhân không còn khả năng cứu chữa nên dù trong thời khắc đau buồn, gia đình đã chủ động liên hệ bác sĩ để bày tỏ mong muốn hiến mô – tạng cứu người.

Ngay khi tiếp nhận thông tin, bệnh viện Chợ Rẫy đã hội chẩn liên viện gồm các khoa Hồi sức cấp cứu, Hồi sức Ngoại thần kinh, Nội thần kinh… để đánh giá tình trạng bệnh nhân cũng như khả năng hiến tạng.

Dưới sự chỉ đạo của Ban Giám đốc, ekip chuyên môn của bệnh viện Chợ Rẫy nhanh chóng đến Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang để trực tiếp đánh giá, gặp gỡ gia đình, giải thích tình trạng bệnh và thảo luận về việc hiến tạng. Do điều kiện thực tế tại chỗ chưa đáp ứng được các yêu cầu chuyên sâu của hiến mô – tạng, nhận được sự đồng thuận từ gia đình, người hiến được chuyển về bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục thực hiện quy trình này. Và từ nghĩa cử cao đẹp ấy, Bệnh viện đã tiếp nhận được 1 tim, 1 gan, 2 thận và 1 giác mạc (bên giác mạc còn lại bị tổn thương) và ghép thành công cho 6 người bệnh chỉ trong vòng 24 giờ (từ 8 giờ ngày 19/4/ đến 8 giờ 20/4). Đặc biệt, lá gan hiến được chia đôi để đồng thời ghép cho 1 bệnh nhân tại bệnh viện Chợ Rẫy và 1 bệnh nhi có chỉ định ghép gan khẩn cấp tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

Chỉ 3 ngày sau, đêm 22/4/2026, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện tiếp tục tiếp nhận thêm 1 trường hợp hiến tạng khác. Đó là nam bệnh nhân B.M.T. (sinh năm 1985, ngụ Thanh Hóa), điều trị tại khoa Hồi sức Ngoại thần kinh do chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông. Theo chia sẻ từ gia đình, người bệnh và vợ từng có mong muốn hiến mô – tạng sau khi qua đời để cứu người. Vì vậy, khi tình trạng chết não được xác định, gia đình đã đồng thuận thực hiện tâm nguyện ấy. Đặc biệt, lúc ký đơn đồng ý hiến tạng chồng, vợ bệnh nhân cũng đăng ký hiến mô – tạng của chính mình. Từ trường hợp hiến tạng này, các ê-kíp đã tiếp nhận 1 tim, 1 gan, 2 thận, 2 giác mạc và ghép thành công cho 6 người bệnh.

Những cuộc ghép tạng khẩn cấp giữa ranh giới sống còn

Trong số các ca ghép tạng được thực hiện vào 2 ngày 19/4 và 22/4, có đến 3 trường hợp cần được ghép khẩn cấp. “Đó là những tình huống mà nếu không có nguồn tạng hiến xuất hiện kịp thời, người bệnh gần như không còn cơ hội sống”, TS BS Dư Thị Ngọc Thu – Đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người bệnh viện Chợ Rẫy nhấn mạnh. Điển hình như trong ca ghép gan ngày 19/4, lá gan hiến được chia đôi: Phần gan phải ghép cho nam bệnh nhân K.C.T. (sinh năm 1987, ngụ Cần Thơ) tại bệnh viện Chợ Rẫy, trong khi phần gan trái được chuyển ghép cho 1 bệnh nhi tại bệnh viện bạn đang trong tình trạng cần ghép khẩn cấp.

Theo các chuyên gia, trong trường hợp này, các ê-kíp cần phải tính toán làm sao để gan đủ thể tích cho cả trẻ em lẫn người lớn (với chiều cao 1m66, nặng 75kg) – trường hợp vốn sẽ an toàn hơn nếu được ghép gan nguyên khối. Đặc biệt, bệnh nhi lại đang ở trong tình trạng nguy kịch, khiến áp lực về ‘thời gian vàng” càng trở nên khắt khe hơn, đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ và thuần thục giữa các khoa/phòng/đơn vị cũng như cả 2 bệnh viện.

Nếu ca ghép gan ngày 19/4 là bài toán khó về chuyên môn và điều phối liên viện, thì 2 trường hợp ghép gan và ghép tim khẩn cấp vào ngày 22/4 lại là một cuộc chạy đua đúng nghĩa trước “lằn ranh sinh tử”.

Nam bệnh nhân tiếp nhận gan là N.T.M. (sinh năm 1974, ngụ TP.HCM), bị viêm gan B nhiều năm và suy gan cấp do viêm gan B bùng phát sau khi tự ý ngưng thuốc điều trị – một tình trạng có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép gan khẩn cấp. Trong khi đó, nam bệnh nhân được ghép tim là N.G.V. (18 tuổi, ngụ Lâm Đồng), mắc bệnh suy tim cấp trên nền bệnh tim giãn nỡ và được đặt thiết bị ICD-DR (thiết bị cấy ghép dưới da ngực để theo dõi, điều trị các rối loạn nhịp tim nguy hiểm đe dọa tính mạng), có nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào nếu không được ghép tim kịp thời. Đúng vào thời điểm nguy cấp ấy, nguồn mô – tạng hiến từ trường hợp chết não ngày 22/4 xuất hiện. Và khi có quyết định điều phối mô – tạng, tất cả các ê-kíp tham gia đều trong tâm thế sẵn sàng để thực hiện các ca ghép tạng ngay trong đêm.

Bên cạnh yếu tố chuyên môn, việc đảm bảo cho chi phí điều trị cũng là một trong những rào cản rất lớn đối với bệnh nhân ghép tạng, đặc biệt là những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn. Chia sẻ về điều này, TS BS Dư Thị Ngọc Thu – Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, trong số 12 ca ghép tạng vừa qua thì có 4 bệnh nhân đều thuộc hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là 2 ca ghép tim được thực hiện vào ngày 19/4 và 22/4, cả 2 người bệnh đều còn rất trẻ nhưng gia đình có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn. Vì vậy, cân nhắc, lựa chọn đắn đo khi có thông báo tiềm năng ghép để người bệnh có thể bước vào hành trình ghép tim là quyết định đầy trăn trở đối với gia đình. Tuy nhiên, nhờ vào sự hỗ trợ của bảo hiểm y tế cùng sự chung tay của các mạnh thường quân, cả 2 bệnh nhân đều đã có cơ hội được ghép tim kịp thời và sức khỏe phục hồi ổn định.

Kỳ vọng một mạng lưới kết nối hiến – ghép tạng để rút ngắn hành trình tiếp nối sự sống

Theo BSCKII Phạm Thanh Việt (Giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy), điều đặc biệt trong chuỗi sự kiện hiến – ghép tạng liên tiếp này không chỉ nằm ở số lượng ca ghép được thực hiện thành công, mà còn ở yếu tố “đúng thời điểm”:

“Trong nhiều trường hợp cấp cứu về gan, tim hay phổi, nếu không có nguồn tạng hiến thay thế kịp thời thì nguy cơ tử vong của người bệnh là rất cao. Những ca ghép vừa qua cho thấy giá trị to lớn của nghĩa cử hiến tạng cũng như sự phối hợp khẩn cấp, chặt chẽ giữa Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, các bệnh viện và cộng đồng xã hội. Bởi, bên cạnh năng lực chuyên môn, một trong những yếu tố mang tính quyết định chính là khả năng phát hiện sớm các trường hợp có tiềm năng hiến tạng tại các khoa lâm sàng và sự tình nguyện hiến tạng của chính người bệnh cùng gia đình ở giai đoạn cực kỳ căng thẳng, đau buồn. Điều này sẽ giúp tạo thêm nhiều cơ hội tiếp nối sự sống cho các bệnh nhân đang chờ được ghép tạng”.

Từ thực tế này, Lãnh đạo bệnh viện Chợ Rẫy cũng bày tỏ kỳ vọng có thể xây dựng mạng lưới kết nối, vận động hiến – ghép tạng tại khắp các Bệnh viện ở tỉnh thành, khu vực phía Nam và Tây Nguyên, nhằm gia tăng khả năng phát hiện những trường hợp có tiềm năng, phối hợp hỗ trợ trong chẩn đoán, điều trị, hồi sức bảo quản mô – tạng hiến để kịp ghép cho những bệnh nhân nguy kịch, điển hình như trường hợp hiến mô – tạng tại tỉnh Tiền Giang vừa qua.

Đồng thời, bệnh viện Chợ Rẫy cũng hướng đến việc đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật ghép tạng cho những bệnh viện trải đều ở các khu vực, góp phần hạn chế nguy cơ lãng phí mô – tạng hiến do khoảng cách địa lý và thời gian vận chuyển kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng tạng cũng như cơ hội thành công của ca ghép. Khi đó, những trường hợp nguy kịch ở bất kỳ bệnh viện nào cũng đều có thể nhanh chóng được kết nối với nguồn tạng phù hợp, góp phần mang lại nhiều cơ hội sống cho bệnh nhân có chỉ định ghép tạng.