Năng lực của bạn, có đang xứng với gu thẩm mỹ của bạn?

Đây là một thời đại đầy những khoảng lệch vô hình. Điều khiến nhiều người day dứt không phải là thiếu ước mơ, mà là khoảng cách giữa điều mình khao khát và điều mình thực sự có thể làm được. 

Tầm nhìn ngày càng rộng, gu thẩm mỹ ngày càng cao, nhưng năng lực và thực lực lại không theo kịp. Chính sự chênh lệch ấy tạo ra một nỗi bất an âm ỉ, kéo dài và khó gọi tên.

Nhìn quanh, không khó để bắt gặp những người rất rõ ràng về điều mình thích, điều mình muốn. Họ nói về cái đẹp, về cuộc sống lý tưởng, về những chuẩn mực cao cấp với sự hào hứng và tự tin. 

Nhưng khi quay về với thực tế, khoảng cách giữa điều họ nói và điều họ làm lại quá lớn, như một đám mây trắng chạm đất, nhẹ bẫng nhưng không thể đứng vững.

Gu thẩm mỹ của một người phần lớn chịu ảnh hưởng từ môi trường và những gì họ tiếp xúc mỗi ngày. Trong thời đại thông tin bùng nổ, mọi thứ tinh tế, xa hoa, đẳng cấp đều hiện ra trước mắt một cách dễ dàng. 

Con người vì thế mà bị cuốn vào những chuẩn mực ngày càng cao, liên tục so sánh, liên tục nâng kỳ vọng của mình lên. Dần dần, gu thẩm mỹ không còn là sự cảm nhận tự nhiên, mà trở thành một thước đo để khẳng định bản thân.

Trong khi đó, năng lực lại là thứ hình thành từ bên trong, từ trải nghiệm, từ tích lũy, từ nỗ lực bền bỉ qua thời gian. Nó không phô trương, không ồn ào, nhưng lại là nền tảng thực sự quyết định một người có thể đi xa đến đâu.

Khi “gu thẩm mỹ” vượt quá “năng lực”, con người rất dễ rơi vào trạng thái bất mãn. Họ cảm thấy mình không được hiểu, không được công nhận, cho rằng bản thân có tài nhưng không gặp thời. Từ đó sinh ra tâm lý tự cao, rồi lại tự dằn vặt, u uất. 

Thực ra, nhiều khi nỗi khổ không đến từ hoàn cảnh, mà đến từ chính sự lệch pha giữa mong muốn và thực lực của mỗi người.

Đây cũng là hiện trạng phổ biến của xã hội hiện đại. Khi cơ hội mở ra nhiều hơn, con người được tiếp xúc với nhiều tầng lớp, nhiều môi trường khác nhau, tầm nhìn vì thế mà mở rộng nhanh chóng. 

Có những người chỉ trong vài năm đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn về cuộc sống. Nhưng sự thay đổi đó đôi khi chỉ dừng lại ở nhận thức, mà chưa kịp chuyển hóa thành năng lực thực tế.

Có những người rất giỏi quan sát và đánh giá người khác, nhưng lại ít khi nhìn lại chính mình. Họ biết rõ mình muốn gì từ thế giới, nhưng lại chưa từng tự hỏi mình có thể mang lại điều gì cho thế giới. Họ dễ dàng nâng cao gu thẩm mỹ, nhưng lại ngại đối diện với quá trình rèn luyện để nâng cao năng lực.

Thực tế, việc nâng cao gu thẩm mỹ không khó. Chỉ cần thay đổi môi trường, tiếp xúc với những thứ tốt hơn, con người rất nhanh sẽ cảm thấy mình “biết nhiều hơn”, “hiểu sâu hơn”. Nhưng năng lực thì không thể có được bằng sự tiếp xúc đơn thuần. Nó đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và cả sự dũng cảm để đối diện với chính mình.

Gu thẩm mỹ giống như giấc mơ, còn năng lực chính là hiện thực. Khi khoảng cách giữa hai điều này quá lớn, con người dễ rơi vào cảm giác hụt hẫng, mất phương hướng. 

Nhiều người nói rằng lý tưởng của họ quá cao, rằng họ không tìm được người đồng điệu, nhưng thực chất, đó có thể chỉ là biểu hiện của một gu thẩm mỹ chưa gắn với năng lực.

Thậm chí, có những “lý tưởng” không phải là lý tưởng, mà chỉ là dục vọng được khoác lên lớp vỏ đẹp đẽ. Khi gu thẩm mỹ tách rời khỏi năng lực, nó không còn là định hướng, mà trở thành một thứ khiến con người tiêu hao chính mình.

Đáng buồn hơn, không ít người nhầm tưởng gu thẩm mỹ của mình là độc đáo, nhưng thực ra chỉ là sự sao chép từ người khác. 

Họ vay mượn tiêu chuẩn, áp đặt lên bản thân, rồi dùng nó để chứng minh giá trị của mình. Khi đó, gu thẩm mỹ không còn là biểu hiện của cá tính, mà trở thành công cụ để khoe khoang.

Trong xã hội hiện đại, nhiều cơ chế còn khiến khoảng cách này trở nên lớn hơn. Người ta có thể tiêu trước những gì mình chưa có, sống trong một trạng thái “giống như đã đạt được”, từ nhà cửa, xe cộ đến địa vị. 

Điều này khiến gu thẩm mỹ càng dễ bay cao, còn năng lực thì chưa kịp theo kịp. Và khi không còn khả năng duy trì, mọi thứ dễ dàng sụp đổ.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là giảm bớt ước mơ, mà là kéo năng lực lại gần với những gì mình mong muốn. Thay vì đứng nhìn và khao khát, tốt hơn hết là quay về xây dựng nền tảng của mình. Như người xưa nói, đứng bên vực nhìn cá mà thèm không bằng tự mình đan lưới.

Khi biết mình muốn gì, điều cần làm không phải là tiếp tục mơ mộng, mà là tự hỏi mình cần làm gì để đạt được điều đó. Sự thay đổi thực sự chỉ bắt đầu khi con người quay về với chính mình.

Những người đặt tiêu chuẩn càng cao thường có nhiều yêu cầu với thế giới. Nhưng những người có năng lực thực sự lại là những người sẵn sàng gánh vác trách nhiệm. Họ không chỉ đòi hỏi, mà còn chủ động tạo ra giá trị.

Trong cuộc sống, có rất nhiều người từng trải, nhưng rất ít người có thể tạo ra sự thay đổi. Người chạy theo chuẩn mực bên ngoài thì nhiều, nhưng người âm thầm nâng cao năng lực bản thân lại ít.

Thẳng thắn mà nói, nhiều người được cho là “có gu” thực chất chỉ đang sống trong một dạng mộng tưởng. Ngược lại, những người thực sự có năng lực lại thường rất điềm tĩnh, không cần phô bày. Họ không cần chứng minh gu thẩm mỹ của mình, bởi chính họ đã là minh chứng rõ ràng nhất.

Cuối cùng, có thể hiểu một cách đơn giản: năng lực là mảnh đất, còn gu thẩm mỹ là những bông hoa nở trên đó. Muốn hoa nở đẹp, không phải chỉ chăm chăm nhìn vào hoa, mà phải quay về chăm sóc đất. Khi đất đủ tốt, hoa tự nhiên sẽ nở.

Tiểu Hoa biên dịch

Theo: aboluowang

Xem thêm

Theo vandieuhay