Mồ côi cha, mẹ vắng bóng bé gái 16 tuổi một mình nuôi 3 em nhỏ- trách nhiệm thuộc về ai?

Dân gian có câu: “Mồ côi cha ăn cơm với cá, mồ côi mẹ liếm lá đầu đường.” Người xưa không chỉ nói về cái ăn, mà nói về một khoảng trống tinh thần không gì có thể lấp đầy. Vắng cha, đứa trẻ vẫn còn mẹ để nương tựa, để được ôm ấp, để lớn lên trong một vòng tay đủ ấm.  Nhưng khi vắng mẹ, đứa trẻ không chỉ thiếu người chăm sóc, mà mất đi nơi an toàn nhất – nơi nó được phép yếu đuối và sống đúng với tuổi của mình.

Câu chuyện của Hương – Khi một tuổi thơ bị lấy mất quá sớm

Những ngày vừa qua, câu chuyện của Hà Thị Mỹ Hương, 16 tuổi ở Tân Hội, Lâm Đồng, đã chạm đến trái tim của rất nhiều người. Ở cái tuổi đáng lẽ còn cắp sách đến trường, vô tư với bạn bè, em lại phải nghỉ học để gánh trên vai trách nhiệm nuôi ba em nhỏ sau khi cha qua đời và mẹ dần rời xa. 

Ba em mất cách đây ba năm vì tai nạn giao thông, sự ra đi đột ngột ấy không chỉ để lại mất mát tình cảm mà còn cuốn đi trụ cột kinh tế của cả gia đình. Mẹ em từng ở lại thêm một năm để gồng gánh, nhưng rồi như chính Hương kể lại, giọng chùng xuống: 

“Sau khi ba mất thì em cũng còn có mẹ. Mẹ ở cùng em được 1 năm thì… rồi mẹ em có lúc đi, lúc về. Từ khoảng 29 Tết mẹ có về một lần, rồi sau đó không về nữa.” 

Từ đó, bốn chị em nương tựa vào nhau mà sống, học cách quen với thiếu vắng, dù sự “quen” ấy thực chất chỉ là một cách chấp nhận.

Ở tuổi 16, Hương không còn là một đứa trẻ theo đúng nghĩa. Em nghỉ học, đi làm nông, “người ta trồng gì thì mình thu đó”, mỗi ngày khoảng 150.000 đồng, chỉ đủ lo bữa ăn qua ngày. Những khoản khác phải trông vào sự giúp đỡ của người thân và cộng đồng. 

Em vừa là chị, vừa là cha, vừa là mẹ, lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho các em, đến cả khi các em ốm đau cũng tự xoay xở trong giới hạn hiểu biết của mình. 

“Lúc mấy em bệnh, nếu trong nhà còn thuốc thì em cho mấy em uống… nhiều khi em còn không biết em bị bệnh gì luôn.” 

Một câu nói giản dị nhưng lột tả trọn vẹn sự non nớt bị ép phải trưởng thành.

Khi câu chuyện được lan tỏa, chỉ trong 34 giờ, hơn 4,5 tỷ đồng đã được các nhà hảo tâm gửi đến. Ngôi nhà nhỏ dần có thêm vật dụng, cuộc sống bớt chông chênh, tương lai có thêm hy vọng. 

Nhưng phía sau những con số ấy, điều không thể bù đắp là phần tuổi thơ đã mất. Bởi thứ Hương thiếu không chỉ là tiền, mà là một điểm tựa, một người mẹ ở bên để em không phải tự mình gánh lấy những điều vượt quá sức của tuổi 16.

Góc khuất của người mẹ – Khi tình thương không thắng được lựa chọn cá nhân

Sau khi câu chuyện được chú ý, người mẹ là bà Yến Hà đã lên tiếng, vào buổi tối tôi có về thăm các con thỉnh thoảng có cho tiền và ít quà nhưng không ai biết. Khi được hỏi lý do tại sao thì không sống cùng các con, thì chị cũng nghẹn ngào lý giải.

Bà nói: “Tôi vẫn biết chúng nó không thích mình quen người đàn ông đó… tôi vẫn ở quanh đó, con cái mình mình chạy đi chạy về, chứ không bỏ con.” Trong suy nghĩ của bà, đó không phải là rời bỏ, mà chỉ là không sống cùng.

 Bà cũng thẳng thắn thừa nhận: “Tôi muốn kiếm bờ vai để nương tựa về sau, chứ con cái lớn cũng dựng vợ, gả chồng, sao chăm mình suốt cuộc đời được.” 

Đó là một nỗi lo rất đời, rất thật của một người phụ nữ mất chồng, không có nhà cửa ổn định, mong tìm một chỗ dựa cho tương lai. Có lẽ điều này lớn hơn trách nhiệm và tình yêu thương của một người mẹ dành cho những đứa con của mình.

Lựa chọn của người lớn, nỗi đau của những đứa trẻ

Người mẹ, trong câu chuyện này, vừa có thể bị trách, vừa có thể được cảm thông. Bà đáng trách vì đã không ở lại khi các con cần nhất, nhưng cũng đáng thương vì sự bấp bênh, vì nhu cầu được nương tựa trong một đời sống thiếu ổn định. 

Tuy nhiên, giữa mọi lý do, có một điều không thể thay đổi: bà là người lớn, có quyền lựa chọn, và phải chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình. Còn Hương thì không có lựa chọn. Em không chọn mất cha, không chọn mẹ rời đi, càng không chọn việc phải trở thành trụ cột khi còn quá nhỏ.

Điều Hương đang gánh không chỉ là cái nghèo, mà là một dạng tổn thương tâm lý sâu sắc. Trong tâm lý học, đó được gọi là “phụ huynh hoá”- khi một đứa trẻ bị buộc phải đóng vai trò của người lớn, chăm sóc người khác, gánh trách nhiệm và dần kìm nén nhu cầu của chính mình. 

Những đứa trẻ như vậy thường lớn lên với sự lo âu, khép kín, khó kết nối cảm xúc và luôn cảm thấy mình phải mạnh mẽ. Hương từng là một đứa trẻ cúi gằm, không giao tiếp, và để em có thể ngồi trò chuyện như hiện tại đã là cả một hành trình dài. Nhưng phía sau sự “trưởng thành” ấy là những vết nứt âm thầm không dễ nhìn thấy.

Câu nói của em khiến người ta nghẹn lại: “Con cảm thấy mẹ thương bản thân mẹ hơn là thương tụi con…” rồi sau đó là một sự chấp nhận đến đau lòng: “Con thương mẹ… nếu mẹ thích thì mẹ cứ sống bình yên với người ta đi, mấy chị em con sẽ tự lo.” Một đứa trẻ 16 tuổi đã học cách buông tay, không phải vì không cần, mà vì hiểu rằng mình không còn là người được lựa chọn.

Điều quan trọng hơn là ai đang phải gánh chịu nhiều nhất vẫn là Hương và các em của em. Bởi các em không chỉ thiếu thốn vật chất, mà đang mang trong mình một vết thương sâu sắc vết thương của một tuổi thơ bị đánh cắp. Và nếu không được nhìn nhận, không được chữa lành, vết thương ấy sẽ không chỉ dừng lại ở hiện tại, mà sẽ theo các em suốt cả một đời.

 Câu chuyện của Hương, sau tất cả, không chỉ dừng lại ở một hoàn cảnh cụ thể, mà còn gợi ra một suy ngẫm sâu xa về ý nghĩa của hai chữ “cha mẹ”. Từ khoảnh khắc một sinh mệnh cất tiếng khóc chào đời, cuộc sống của người lớn cũng không còn thuộc về riêng mình nữa. 

Làm cha mẹ không chỉ là sinh ra một đứa trẻ, mà là chấp nhận bước vào một hành trình dài của trách nhiệm, hy sinh và yêu thương. Mỗi lựa chọn, mỗi bước đi, mỗi quyết định đều không chỉ ảnh hưởng đến bản thân, mà còn in dấu lên cuộc đời của những đứa trẻ. 

Tiểu Hoa biên tập

 

Theo vandieuhay