Tại sao ung thư tim lại hiếm đến vậy? Góc nhìn toàn diện từ Tây y – Đông y và Trung y
Bạn có bao giờ tự hỏi: “Ung thư có thể xảy ra ở bất kỳ cơ quan nào có tế bào, sao hầu như chẳng ai nghe nói về ung thư tim?” Đây chính là câu hỏi được rất nhiều người đặt ra trên Reddit và các diễn đàn sức khỏe. Câu trả lời không đơn giản chỉ là “vì tế bào tim ít phân chia”, mà còn nằm ở cách nhìn sâu sắc hơn về cơ thể con người, cả từ y học hiện đại lẫn Đông y – Trung y.
Quan điểm của Tây y hiện đại: Một “lá chắn sinh học” đặc biệt
Theo các nghiên cứu được đăng tải trên IFLScience và các tạp chí y khoa uy tín, ung thư tim nguyên phát (khối u bắt nguồn ngay từ tim) cực kỳ hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,0017% đến 0,028% dân số. Hầu hết các khối u tìm thấy ở tim đều là di căn từ ung thư phổi, vú, hoặc các cơ quan khác.
Lý do chính: Các tế bào cơ tim (cardiomyocytes) sau 20 tuổi hầu như không phân chia nữa (terminally differentiated). Càng ít phân chia, càng ít cơ hội xảy ra đột biến DNA – nguyên nhân cốt lõi của ung thư. Đây chính là “lá chắn tự nhiên” mà khoa học Tây y đã giải thích rõ ràng.
Khi ung thư tim thật sự xảy ra, bệnh thường tiến triển rất nhanh và tiên lượng nặng, vì tim là cơ quan không thể “nghỉ ngơi”. Do đó, các chiến dịch nâng cao nhận thức thường tập trung vào những loại ung thư phổ biến hơn như vú, phổi, đại trực tràng…
Quan điểm Đông y – Trung y: Tim là “quân chủ chi quan”, được bảo vệ bởi hệ thống ngũ hành
Trong Hoàng Đế Nội Kinh, bộ kinh điển nền tảng của Đông y và Trung y cách đây hơn 2.000 năm, tim được gọi là “quân chủ chi quan” (vị vua của ngũ tạng). Tim không chỉ chủ huyết mạch mà còn tàng Thần (quản lý tinh thần, ý thức, cảm xúc). Một vị vua khỏe mạnh thì triều đình mới yên ổn, chính là lý do tim rất khó bị “nổi loạn” đến mức sinh khối u nguyên phát.
Tim thuộc Hành Hỏa (lửa) trong ngũ hành:
Mùa: Hè
Cảm xúc: Vui mừng (vừa đủ thì bổ tim, thừa thì tổn tim)
Mở ra: Lưỡi
Tương sinh: Gan (Mộc) sinh tim (Hỏa)
Tương khắc: Thận (Thủy) khắc chế lửa tim không để bùng phát
Trong “Hoàng Đế Nội Kinh” nói: Tim thông với lưỡi, lá lách thông với miệng, phổi thông với mũi, gan thông với mắt, thận thông với tai. Nghĩa là tim và lưỡi đối ứng, là một Tượng, lá lách và miệng thuộc về một Tượng, phổi và mũi thuộc về một Tượng… thông qua cách quan sát những tình huống bất thường của ngũ quan, người ta có thể hiểu được sự biến đổi bệnh lý tồn tại ở tim, gan, lá lách, phổi và thận.
Lục phủ ngũ tạng được giấu trong cơ thể và không thể nhìn thấy, vì vậy Trung y sử dụng các bộ phận khác của cơ thể con người ứng với lục phủ ngũ tạng để hiểu trạng thái của lục phủ ngũ tạng. Đồng thời chúng cũng đối ứng với âm dương ngũ hành, với dược tính của thảo dược, với kinh lạc huyệt vị, với ngũ vị và ngũ âm, với ngũ sắc và ngũ tình, v.v. những thứ đối ứng này đưa chúng xuyên suốt vào một chỉnh thể ở tầng thâm sâu, hình thành một Tượng, sau đó thông qua Tượng để chữa trị và chẩn đoán bệnh.
Ví dụ: gan đối ứng với mắt, đối ứng với quan mạch của tay trái, đối ứng với túi mật, đối ứng với kinh gan, đối ứng với gân mạch, đối ứng với giờ sửu, đối ứng với mộc trong ngũ hành, đối ứng với giáp và ất trong thiên can, đối ứng với Tuế tinh trong tinh tượng, đối ứng với mùa xuân, đối ứng với phương Đông, đối ứng với âm giác trong ngũ âm, đối ứng với mùi khai trong ngũ khứu, đối ứng với vị chua trong ngũ vị, đối ứng với nộ trong ngũ tình, đối ứng với màu xanh lam trong ngũ sắc…..
Gan, mắt, quan mạch, túi mật, kinh mạch gan, gân mạch, giờ sửu, mộc, Tuế tinh, mùa xuân, phương Đông, giác âm, mùi khai, vị chua, tức giận, màu xanh lam… Những thứ này tưởng chừng như hoàn toàn không liên quan và khác loại nhưng lại đối ứng với nhau tại tầng thâm sâu, chúng thuộc về một Tượng. Trung y chẩn đoán và điều trị thông qua Tượng, hoặc căn cứ vào mối quan hệ giữa các Tượng.
Ví dụ, có thể chẩn đoán tình trạng của gan thông qua quan mạch ở tay trái, từ những thay đổi của mắt hoặc thị lực có thể biết được bệnh của tạng gan. Bệnh gan có thể dẫn đến các triệu chứng như đau lưng, chuột rút do suy gân mạch, tức giận sẽ làm tổn thương gan, mùa xuân thích hợp để dưỡng gan, màu xanh lam có lợi cho việc chữa bệnh gan, đồ ăn chua có thể điều hòa gan, điều dưỡng kinh túc quyết âm can có thể điều trị các bệnh về gan, nghỉ ngơi tốt vào giờ sửu sẽ có lợi cho gan…
Đây chính là thông qua Tượng, dùng một vật để biết vạn vật, dùng một vật để ứng phó vạn vật, dùng một vật mà tác động đến vạn vật.
Theo Đông y, ung thư nói chung hình thành khi chính khí suy yếu và tà độc tích tụ (đàm trọc, huyết ứ, nhiệt độc). Tim luôn “nóng ấm lưu thông” mạnh mẽ như mặt trời giữa trời đất, khí huyết không ngừng vận hành nên rất khó để độc tố “ngồi yên” hình thành khối u. Đó là lý do Đông y coi tim là “cấm địa” của ung thư nguyên phát, một góc nhìn vượt xa việc chỉ nói “ít phân chia tế bào”.
Hai nền y học gặp nhau ở hiện tượng “tự khỏi ung thư”
Cả Tây y lẫn Đông y đều ghi nhận hiện tượng tự lui bệnh (spontaneous remission), một số người mắc ung thư (kể cả ung thư ác tính) không hóa trị, xạ trị mà bệnh tự biến mất. Tây y ghi nhận tỷ lệ khoảng 1/60.000–100.000 ca, thường liên quan đến miễn dịch đột ngột tăng mạnh sau nhiễm trùng hoặc thay đổi hormone.
Đông y giải thích rõ hơn: Khi chính khí được phục hồi (qua dưỡng tâm an thần, bổ khí huyết, thanh nhiệt giải độc), cơ thể tự cân bằng ngũ hành, tà độc tự tiêu tan. Nhiều trường hợp thực tế được ghi nhận ở ung thư phổi, lymphoma, ung thư gan… sau khi người bệnh thay đổi lối sống, dưỡng sinh, khí công, châm cứu và dùng bài thuốc cổ phương mà không cần hóa chất.
Dưỡng tim – bài thuốc quý nhất cho sức khỏe toàn diện
Dù nhìn từ góc độ nào, tim cũng là cơ quan đặc biệt cần được trân trọng.
Theo Tây y: Kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ (siêu âm tim, đo điện tim, kiểm tra cholesterol, huyết áp).
Theo Đông y: Dưỡng tâm an thần, sống thuận theo mùa (hè giữ tâm thanh mát), ăn uống theo ngũ vị (vị đắng bổ tim như ngưu tất, hà thủ ô), tập khí công hoặc thiền định để giữ Thần an.
Hãy nhớ: Ung thư tim hiếm không có nghĩa là chúng ta có thể chủ quan. Một trái tim khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tinh thần chính là nền tảng để cả cơ thể “hài hòa như vũ trụ nhỏ”.
Nếu bạn đang lo lắng về sức khỏe tim mạch hoặc muốn tìm hiểu thêm cách dưỡng tim theo Đông y à Trung y, hãy tham khảo bác sĩ chuyên khoa hoặc lương y uy tín. Sức khỏe là vàng, hãy chăm sóc tim mình mỗi ngày, vì nó chính là “hoàng đế” của toàn thân.
Mỹ Mỹ biên tập
Xem thêm
Theo vandieuhay