Có một loại trí tuệ gọi là: Đường Tăng quét tháp

Tương lai không thể nắm bắt, quá khứ không thể giữ lại. Người ta chỉ có thể nắm giữ được hiện tại mà thôi. Đường Tăng từng lập một đại nguyện: gặp miếu thì thắp hương, gặp Phật thì lễ bái, gặp tháp thì quét tháp.

Khi đi qua Kim Quang Tự ở nước Tế Hàn, gặp phải vụ trộm minh châu, các tăng nhân bị oan ức. Đường Tăng liền đứng trước tháp phát nguyện, mong sớm tìm được bảo châu để rửa sạch oan khuất cho các tăng nhân.

Sau khi phát nguyện, Đường Tăng và Tôn Ngộ Không, thầy trò hai người, mỗi người cầm một cái chổi, mỗi người cầm một ngọn đèn lưu ly, mở cửa tháp, từ tầng 1 quét thẳng lên tầng 12.

Chúng ta thường quét cầu thang từ trên xuống dưới, chỉ như vậy bụi mới rơi xuống và quét sạch được. Nhưng Đường Tam Tạng quét tháp lại luôn từ dưới quét lên trên. Nguyên tác mô tả như vậy, phim truyền hình cũng vậy. Đây không phải là sai lầm, mà ẩn chứa một pháp môn tu thân của người Trung Quốc cổ xưa.

Tóm gọn thành mười hai chữ: khởi điểm thấp, hiện tại sạch, quay đầu bẩn, bình thường đạo.

Khởi điểm thấp

Mọi sự tu hành đều không phải một sớm một chiều mà thành. Mỗi người đều có khởi điểm rất thấp, ban đầu chẳng hiểu gì, chẳng biết gì. Điều này không đáng xấu hổ, ai cũng như vậy. Chỉ khi thừa nhận điều đó mới là bước khởi đầu của sự tiến bộ.

Cuối triều Thanh, Lý Hồng Chương từng là nhân vật phong vân trên triều đình. Nhưng ông cũng từng dậy muộn, nói năng không chân thành, lười biếng kiêu ngạo, làm người không thật thà, dù đi đâu cũng chẳng ai muốn tiếp nhận. Sau này trong doanh trại của Tăng Quốc Phiên, ông mới từng chút một sửa bỏ thói xấu của mình.

Không sợ khởi điểm thấp, chỉ sợ không nỗ lực. Cửu tầng đài, khởi ư lũy thổ; thiên lý chi hành, thủy ư túc hạ. (Đài cao chín tầng, khởi từ đống đất; đường xa ngàn dặm, bắt đầu từ bước chân.)

Hạ thấp thân mình, nỗ lực làm việc. Chỉ cần kiên trì, một hạt cát một viên đá cũng có thể tích tụ thành núi cao vời vợi, một viên gạch một viên ngói cũng có thể xây nên cao ốc.

Hiện tại sạch

Khi Đường Tăng quét tháp từ dưới lên trên, bụi cứ rơi xuống dưới. Vừa quét sạch tầng dưới thì tầng dưới lại bẩn trở lại. Người xưa nói: “gấu bẻ ngô, bẻ cái ném cái”. Làm vậy chỉ phí công thôi.

Nhưng Phật gia lại không nghĩ thế. Hiện tại sạch, nơi mình đang đứng phải sạch sẽ. Tu thân quan trọng nhất chính là học cách tập trung vào hiện tại. Một vị tăng đến thăm Đại Châu Huệ Hải Thiền Sư, hỏi về phương pháp dụng công tu đạo:

“Hòa thượng, ngài cũng dụng công tu đạo sao?”

Thiền sư đáp: “Dụng công!”

Vị tăng lại hỏi: “Dụng công thế nào?”

Thiền sư đáp: “Đói thì ăn, mệt thì ngủ.”

Vị tăng không hiểu: “Nếu vậy thì ai cũng dụng công như ngài thôi chứ?”

Thiền sư nói: “Đương nhiên khác!”

Vị tăng hỏi: “Khác thế nào? Chẳng phải đều ăn ngủ sao?”

Thiền sư đáp: “Người thường ăn thì không ăn cho tử tế, đầy tạp niệm; ngủ thì không ngủ cho tử tế, ngàn vạn vọng tưởng. Ta và họ đương nhiên khác nhau.”

Ăn thì ăn, ngủ thì ngủ. Chân lý của tu hành chính là buông bỏ tạp niệm, tập trung vào hiện tại. Tương lai không thể nắm, quá khứ không thể giữ. Người ta chỉ có thể nắm giữ được hiện tại. Chỉ khi làm tốt từng hiện tại, cuộc đời mới có thể ngộ đạo. Nhiều người một lòng ba ý, làm việc này nghĩ việc kia, cuối cùng chẳng làm được gì.

Quay đầu bẩn

Khi bạn bước lên bậc thang cao hơn, ngoảnh lại nhìn phía sau, sẽ thấy các bậc thang phía sau lại bẩn. Không phải bạn làm dở trước đây mà là bạn đã tiến bộ. Khi tiến bộ rồi nhìn lại quá khứ, bạn sẽ thấy nhiều thiếu sót.

Nếu một người ngoảnh đầu nhìn lại, toàn là vinh quang, toàn là ưu điểm thì chứng tỏ anh ta đang đi xuống dốc. Cuộc đời con người phải học cách ngoảnh đầu nhìn lại, phản tỉnh bản thân, sửa chữa bản thân mới có thể không ngừng đổi mới, không ngừng tiến về phía trước.

Bình thường đạo

Vương Dương Minh từng có một học trò vì công việc bận rộn không thể đến nghe giảng. Học trò ấy đến tìm Vương Dương Minh bày tỏ tiếc nuối. Vương Dương Minh nói: “Phàm sự tại sự thượng luyện, công vụ cũng là tu hành.”

Tu hành chân chính không phải nhất thiết phải tham thiền nhập định, nghiêm trang trang trọng, mà là trong cuộc sống bình thường, trong từng bữa ăn giấc ngủ, trong công việc, trong mặc quần áo quét dọn; không phải những việc cao siêu, mà chính là những việc nhỏ nhặt hàng ngày, làm tốt chính là tu hành.

Trước khi Đường Tam Tạng quét tháp, nguyên tác có đoạn miêu tả như sau:

Đêm ấy, trăng sao đầy trời rực rỡ, trên lầu canh trống điểm vang đều. Bốn bề gió lạnh nổi, vạn nhà đèn lửa sáng.

Tam Tạng tắm rửa xong, mặc áo tay ngắn bó chặt, thắt đai vòng, chân mang đôi giày mềm, tay cầm cây chổi mới, nói với chúng tăng: “Các ngươi hãy nghỉ ngơi, để ta đi quét tháp đây.”

Trên đường đi, Đường Tăng thực ra đã quét rất nhiều tháp, đối với ông chỉ là chuyện thường ngày, nhưng ông vẫn đủ trang nghiêm, đủ nghiêm túc, vẫn một mực cẩn thận, không chút sơ suất, đó chính là tu hành của một con người, một lòng một ý, nghiêm túc làm tốt từng việc nhỏ trong cuộc sống, chính là tu hành, chính là chân Phật.

Đây là một thái độ sống hoàn toàn có trách nhiệm, cũng là thái độ sống tốt nhất. Cuộc đời chính là một cuộc tu hành, dù việc lớn việc nhỏ, việc gấp việc chậm, đều có thể nghiêm túc đối đãi, nghiêm túc phản tỉnh. Không vì sai lầm mà hối hận, không vì tiếc nuối mà oán trách. Một lòng một dạ, không ngừng tiến về phía trước.

Nguyện bạn không sợ khởi điểm thấp, có trái tim hiện tại sạch, thong dong cười nhìn quay đầu bẩn, tu một đạo bình thường.

Mỹ Mỹ biên dịch
Nguồn Vành đai mặt trời

Xem thêm

Theo vandieuhay