TP.HCM lập ‘đội cơ động’ đến tận nhà chữa bệnh cho dân

Ngày 20/1, thông tin từ Sở Y tế TP.HCM cho biết, trong nhiều năm qua, y tế cơ sở trên địa bàn đang bộc lộ nhiều hạn chế. Các trạm y tế phường, xã chưa cung cấp đầy đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; hoạt động khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật cho người dân còn mờ nhạt. Niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở chưa thực sự được củng cố. Thực tế trên khiến người dân vượt tuyến gây quá tải cho bệnh viện tuyến trên và làm gia tăng chi phí xã hội.

Sở Y tế TP.HCM nhìn nhận, nguyên nhân của các hạn chế tại trạm y tế nằm ở cách thức hoạt động còn nặng tính thụ động. Phần lớn trạm y tế vẫn chủ yếu chờ người dân đến khám, trong khi chưa chủ động tiếp cận, quản lý và theo dõi sức khỏe cộng đồng. Việc nắm bắt tình hình sức khỏe người dân vẫn thiên về báo cáo hành chính, thiếu cơ chế để nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc, đồng hành với từng hộ gia đình, từng nhóm dân cư.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, gánh nặng bệnh không lây nhiễm ngày càng tăng, nếu y tế cơ sở không chuyển từ “chữa bệnh khi có yêu cầu” sang “chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục”, hệ thống y tế sẽ khó vận hành bền vững.

Từ yêu cầu đó, Sở Y tế TP.HCM sẽ xây dựng mô hình trạm y tế hoạt động theo các “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”.

Với mô hình này, trạm y tế không còn đơn thuần là nơi khám, chữa bệnh thụ động, mà trở thành trung tâm điều phối chủ động công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn. Mỗi đội chăm sóc sức khỏe phụ trách một khu vực dân cư nhất định, quản lý sức khỏe người dân theo hộ gia đình, theo nhóm nguy cơ và theo từng giai đoạn của vòng đời.

Theo đề xuất của Sở Y tế, mỗi đội tối thiểu gồm bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ gia đình, điều dưỡng, nhân viên y tế công cộng, dược sĩ hoặc dược tá và lực lượng cộng tác viên sức khỏe tại khu dân cư. Đội cơ động này sẽ cập nhật thông tin sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ và kết nối người dân với nhân viên y tế chuyên môn. Tùy điều kiện, đội chăm sóc có thể được bổ sung các vị trí như nữ hộ sinh, phục hồi chức năng cơ bản, tư vấn tâm lý – công tác xã hội hoặc y học cổ truyền.

Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM kỳ vọng mô hình này sẽ hướng tới việc tổ chức chăm sóc sức khỏe một cách chủ động và liên tục. Người dân được đăng ký, quản lý theo từng đội phụ trách; được theo dõi sức khỏe định kỳ; được tư vấn, nhắc lịch tái khám và quản lý bệnh mạn tại cộng đồng. Trạm y tế giữ vai trò điều phối, kết nối với bệnh viện tuyến trên khi cần chuyển tuyến và tiếp tục theo dõi người bệnh sau điều trị, bảo đảm không bị “đứt đoạn” trong quá trình chăm sóc.

Do đây là mô hình mới trong điều kiện thực tiễn của TP.HCM, việc triển khai thí điểm được xác định là bước đi cần thiết. Dự kiến, TP.HCM lựa chọn một số phường, xã có quy mô dân số phù hợp để tổ chức các đội chăm sóc sức khỏe cố định theo khu vực.

Các đội chủ động tiếp cận khu dân cư, công khai đầu mối liên hệ, triển khai khám sàng lọc, tư vấn dự phòng, quản lý bệnh mạn và theo dõi tuân thủ điều trị.

Kết quả thí điểm sẽ được đánh giá thông qua các chỉ số cụ thể về tỷ lệ người dân được quản lý sức khỏe, tỷ lệ khám định kỳ, hiệu quả quản lý bệnh mạn và mức độ hài lòng của người dân.