Người đàn ông đã nhận 740 đứa trẻ làm con
Năm 1942, giữa khói lửa của Chiến tranh Thế giới thứ hai, khi hàng triệu sinh mạng bị nghiền nát bởi hận thù và ích kỷ, một câu chuyện nhân văn đã lặng lẽ nở hoa trên vùng đất Gujarat, Ấn Độ. Đó là hành động của Maharaja Digvijaysinhji Ranjitsinhji Jadeja, vị vua của vương quốc Nawanagar (nay là Jamnagar), người mà người Ba Lan kính trọng gọi là “Dobry Maharaja” (Người Maharaja Tốt Lành).
Hơn 1.000 đứa trẻ Ba Lan mồ côi, sống sót từ địa ngục trại lao động Siberia của Liên Xô, đã lênh đênh trên Ấn Độ Dương sau khi trốn thoát qua Iran. Cha mẹ chúng chết vì đói khát, bệnh tật và kiệt sức. Không quốc gia nào mở cửa đón chúng, ngay cả Đế quốc Anh hùng mạnh cũng đóng sập các cảng biển với lý do “không phải trách nhiệm của chúng tôi”.
Thức ăn cạn kiệt, hy vọng tắt dần. Những đứa trẻ yếu ớt như bóng ma, chờ đợi cái chết trên con tàu lênh đênh.
Tin tức đến tai Maharaja Digvijaysinhji. Ông là một tiểu vương dưới sự bảo hộ của Anh, không có quyền lực quân sự hay kiểm soát cảng biển. Các cố vấn khuyên ông đừng can thiệp để tránh xung đột với thực dân Anh.
Nhưng ông chỉ hỏi: “Bao nhiêu đứa trẻ?”
Và rồi, với giọng bình tĩnh nhưng kiên định, ông tuyên bố: “Người Anh có thể kiểm soát các cảng, nhưng họ không kiểm soát được lương tâm của ta. Những đứa trẻ ấy sẽ được chào đón ở Nawanagar.”
Ông gửi thông điệp cứu mạng: “Các con được chào đón ở đây.”
Tháng 8 năm 1942, tại Balachadi ven biển, vị Maharaja mặc áo trắng đứng chờ trên bến cảng. Ông quỳ xuống ngang tầm mắt bọn trẻ và nói: “Các con không còn là trẻ mồ côi nữa. Các con là con của ta. Ta là Bapu, người cha của các con.”
Ông không dựng trại tị nạn tạm bợ. Ông xây một “Ba Lan thu nhỏ”: trường học với giáo viên Ba Lan, món ăn quê hương, bài hát dân ca, lễ Giáng sinh với cây thông dưới nắng nhiệt đới, vườn cây và khu vui chơi.
Ông bảo vệ ngôn ngữ, văn hóa của chúng, nói rằng: “Nỗi đau luôn cố xóa sổ con người, nhưng truyền thống của các con là thiêng liêng, chúng sẽ sống mãi ở đây.”
Trong bốn năm chiến tranh, ông chi trả mọi thứ từ tài sản cá nhân: bác sĩ, thức ăn, quần áo, giáo dục. Ông thường thăm, nhớ tên từng đứa, tổ chức sinh nhật, trở thành người cha thực sự.
Khi chiến tranh kết thúc, ngày chia tay đầy nước mắt. Balachadi đã trở thành ngôi nhà duy nhất của nhiều đứa trẻ.
Ngày nay, những đứa trẻ năm xưa đã là ông bà, bác sĩ, giáo viên. Họ kể cho con cháu về “Bapu” Ấn Độ. Tại Ba Lan, quảng trường và trường học mang tên ông, ông được trao huân chương cao quý nhất.
Câu chuyện này không chỉ là lịch sử, mà là minh chứng sống động rằng: Phẩm chất đạo đức của một con người có thể vượt lên trên tất cả, và đó cũng chính là điều khẳng định giá trị của một người. Bởi vì lòng nhân ái, sự không bỏ rơi này không chỉ là giúp người mà còn giúp chính mình.
Trong văn hóa Ấn Độ cổ xưa, khái niệm Atithi Devo Bhava (Khách là Thượng đế) dạy chúng ta phải đón tiếp người lạ như thần linh, đặc biệt là những ai đang gặp hoạn nạn. Maharaja đã sống trọn vẹn tinh thần ấy, không phân biệt chủng tộc, tôn giáo hay quốc tịch.
Dharma (nghĩa vụ đạo đức) và Karuna (lòng từ bi) trong triết lý Ấn Độ giáo và Phật giáo nhắc nhở rằng, khi thấy nỗi đau của người khác, chúng ta có trách nhiệm hành động, dù phải đối mặt rủi ro. Ông đã chọn lương tâm thay vì an toàn cá nhân.
Ở Việt Nam chúng ta, truyền thống “lá lành đùm lá rách”, “thương người như thể thương thân” cũng vang vọng tương đồng. Đó là tinh thần tương thân tương ái, sẵn sàng chia sẻ cơm áo cho người hoạn nạn, dù mình không dư dả.
Việc giúp đỡ người khác không chỉ làm cho chúng ta cảm nhận được sự trọn vẹn, thăng hoa từ trong tinh thần, mà nó còn mang đến những cảm giác hạnh phúc sâu sắc mà chỉ tinh thần mới đem lại. Hạnh phúc ấy không đến từ vật chất hay thành tựu cá nhân, mà từ việc ta đã làm được điều gì đó ý nghĩa cho người khác.
Mỗi con người chúng ta trong xã hội hiện đại ngày nay, có lẽ đã quá quen với nhịp sống nhanh chóng và luôn muốn mọi thứ càng gần đến hoàn mỹ càng tốt. Nhưng chính vì những điều đó lại càng khiến chúng ta dần mất đi yếu tố hạnh phúc thực sự trong cuộc sống, mà chỉ đối mặt với áp lực, sự mệt mỏi triền miên. Những hạnh phúc nhỏ bé len lỏi trong từng ngày có lẽ chỉ vây quanh những người thân thiết, hoặc những niềm vui cá nhân bé nhỏ của riêng mình.
Có lẽ, hạnh phúc thật sự đến từ những việc mà bản thân có thể làm được gì cho người khác, có thể giúp được gì cho họ, có thể góp phần giúp họ trở thành những con người có ích cho xã hội hay không, chứ không phải chỉ từ thành tựu của cá nhân.
Khi chúng ta nghĩ rộng ra, vì người khác cũng chính là vì bản thân. Biết đâu giúp đỡ người khác hôm nay, ngày mai lại được chính người đó nâng đỡ mình. Khi bạn chuyển suy nghĩ từ thành tựu của bản thân thành thành tựu của xã hội, bạn sẽ thấy cuộc sống ý nghĩa hơn rất nhiều.
Trong thế giới hôm nay, khi xung đột vẫn xảy ra, khi nhiều người quay lưng với người tị nạn, câu chuyện về Dobry Maharaja nhắc nhở chúng ta: Hãy mở lòng. Một hành động nhỏ từ bi có thể cứu cả một cuộc đời, và để lại di sản mãi mãi.
Hãy sống với: lòng từ bi, trách nhiệm đạo đức, và tinh thần “đùm bọc lẫn nhau”. Khi cả thế giới nói “không”, hãy là người dám nói “có”, như vị Maharaja ấy.
Vì cuối cùng, tượng đài vĩ đại nhất không phải đá granite, mà là những cuộc đời được cứu vớt, những trái tim được chữa lành, và hạnh phúc thực sự mà ta tìm thấy khi sống vì người khác.
Tú Uyên biên tập
Ảnh: Internet
Xem thêm
Theo vandieuhay