Ta nghĩ mình đã quên, kỳ thực ta chưa từng chú ý để nhớ

Có một giai đoạn, mỗi ngày tôi đều đọc cùng một cuốn sách, bởi tôi tin rằng những điều hay, nếu đọc đủ nhiều ắt sẽ thấm vào người. Ngày qua ngày, những dòng chữ quen đến mức tôi có thể lật đến bất cứ đoạn nào mà không cần đánh dấu. Tôi nghĩ mình đã nhớ rất rõ, rất nhiều. Tôi tin rằng cuốn sách ấy đã ở trong tôi.

Thế nhưng có một lần, một người hỏi tôi một câu rất đơn giản: điều căn bản nhất của cuốn sách ấy là gì? Tôi thật sự đã phải suy nghĩ. Trong khoảnh khắc ấy, đầu óc tôi trống rỗng lạ thường. Tôi cố gắng lục lọi trí nhớ, cố ghép những mảnh chữ nhưng không thể. Tôi đã đọc, đã đọc rất nhiều, vậy mà không trả lời được điều cốt lõi nhất.

Khi ấy, tôi mới nhận ra: có thể tôi không hề quên. Kỳ thực, tôi chưa từng nhớ. Tôi chỉ quen mắt với con chữ, quen tay lật trang, quen với cảm giác “mình đang đọc”, chứ chưa từng thật sự chú tâm để hiểu. Thời gian vẫn trôi qua, trang sách vẫn lật, nhưng tâm trí tôi có lẽ đã ở đâu đó rất xa. Không phải tôi lãng phí thời gian, mà là tôi đã sống trong một thói quen vô thức, nơi sự lặp lại tạo ra ảo giác của hiểu biết.

Nghĩ đến đó, tôi bỗng thấy gia đình cũng giống như thế.

Mỗi ngày, chúng ta đều ở bên gia đình. Ta nhìn thấy họ, ăn cơm cùng họ, ngồi chung một phòng, cùng xem ti vi, cùng im lặng. Ta nghĩ rằng chỉ cần có mặt là đủ, chỉ cần “ở đó” thì đã là quan tâm. Nhưng thực ra, có khi ta ở rất gần về không gian, mà lại rất xa về tâm hồn.

Xa vì ta không hỏi hôm nay họ có gì vui. Xa vì không có một câu chào buổi sáng đúng nghĩa, không có một ánh nhìn đủ lâu để nhận ra trong mắt họ có điều gì khác hôm qua. Xa vì ngày nào cũng như ngày nào, nên ta mặc định rằng mọi thứ vẫn ổn. Ta thấy họ, nhưng chưa chắc đã nhìn họ. Ta nghe họ nói, nhưng chưa chắc đã thật sự lắng nghe.

Giữa chúng ta và người thân, có một “cửa sổ” vô hình. Nó không phải là cánh cửa khóa chặt bằng then sắt, mà là cánh cửa khép hờ bởi sự quen thuộc. Ta cứ nghĩ nó luôn mở, nên chẳng bao giờ thử đẩy ra thêm. Ta quen với việc để nó đóng, quen đến mức quên mất ánh nắng từng chiếu qua đó.

Rồi một ngày, rất bất chợt, một buổi sáng se lạnh khi gió lùa qua khe cửa ấy, ta mới giật mình nhận ra: hóa ra cửa sổ đã đóng kín từ lâu, đến mức chính ta cũng không nhớ nó khép lại từ khi nào. Có thể là từ lúc ta quá bận, từ lúc ta mãi lo cho tương lai, hay từ khi ta tin rằng “còn nhiều thời gian”.

Buổi sáng ấy mang theo sự thức tỉnh. Không ồn ào, không kịch tính, chỉ là một cảm giác nuối tiếc rất khẽ nhưng đủ sâu để khiến ta không thể làm ngơ. Ta nhận ra mình cần phải thay đổi, không phải thay đổi cả thế giới, mà thay đổi cách ta hiện diện trong từng khoảnh khắc nhỏ.

Ta bắt đầu chào buổi sáng. Ta hỏi han, dù chỉ là vài câu vụn vặt. Ta lắng nghe, dù câu chuyện có vẻ chẳng đi đến đâu. Ta mở cửa sổ, để ánh nắng bình minh tràn vào, không chỉ cho căn phòng mà cho chính lòng mình.

Buổi sáng ấy đã rót vào ta một nguồn năng lượng kỳ lạ. Ta thấy mình vui vẻ hơn, nhẹ nhõm hơn, yêu đời hơn. Ta chào hỏi những người ta gặp trên đường, ta thật sự thấy họ giống như người thân, những con người đang cùng đi qua một ngày sống mong manh và quý giá.

Cuối cùng, tôi hiểu rằng: điều quan trọng không phải là ta đã đọc bao nhiêu lần, đã ở bên nhau bao lâu, mà là ta có thật sự ở bên trong không gian đó hay không. Bởi nếu tâm không ở đó, thì dù thời gian có trôi qua bao nhiêu, ta vẫn chỉ đứng trước một cuốn sách chưa từng mở, một gia đình chưa từng thật sự chạm vào nhau.

Mỹ Mỹ biên tập

Xem thêm

Theo vandieuhay