Vì sao càng giữ được “bình thản”, mọi sự lại càng “thuận lợi”?

Nhiều người hẳn từng có một cảm giác rất lạ trong đời: cứ mỗi khi bản thân vui quá mức, phấn khích quá mức, thì chẳng bao lâu sau lại xảy ra một chuyện không như ý. Có khi chỉ là việc nhỏ nhặt, có khi lại là chuyện đủ khiến tâm trạng tụt dốc cả ngày.

Hồi nhỏ, không ít người từng có trải nghiệm như thế. 

Có những ngày đi học về, vừa đi vừa cười đùa với bạn bè đến chảy cả nước mắt, trong lòng vui đến mức tưởng như chẳng còn gì khiến mình buồn được nữa. Nhưng rồi về đến nhà, không hiểu sao lại bị bố mẹ mắng vì một chuyện rất nhỏ, hoặc vô cớ gặp phải một việc khiến cả buổi vui tan biến.

Trải qua nhiều lần như vậy, người ta bắt đầu hình thành một cảm giác quen thuộc: hễ vừa vui quá là trong lòng đã thấp thoáng nghĩ rằng, chắc sắp có chuyện gì đó xảy ra.

Người xưa gọi đó là “vật cực tất phản”. 

Mọi thứ khi đi đến cực điểm thường sẽ quay đầu theo hướng ngược lại. Quá vui dễ sinh buồn, quá đầy dễ hóa vơi, quá cao dễ gặp gió lớn. Đó không hẳn là mê tín, mà là một cách quan sát rất thực tế về quy luật của đời sống.

Nhiều người cho rằng, khi ta quá hưng phấn, vũ trụ sẽ tự sắp xếp một vài sự việc để kéo ta trở về trạng thái cân bằng. Dù tin hay không vào cách lý giải ấy, thì ít nhất vẫn có một sự thật không thể phủ nhận: khi cảm xúc của con người bị đẩy lên quá cao, ta rất dễ mất đi sự ổn định trong tâm trí.

Khi quá vui, ta dễ chủ quan. Khi quá phấn khích, ta dễ buông lỏng cảnh giác. Khi quá đắm chìm trong cảm xúc, ta thường đánh mất sự tỉnh táo vốn có. Chính lúc đó, chỉ cần một biến cố nhỏ thôi cũng đủ khiến tâm trạng lao dốc mạnh hơn bình thường.

Cho nên, cái gọi là “bình thản” không phải là sống nhạt nhẽo, cũng không phải ép mình trở thành một người vô cảm trước mọi chuyện. Bình thản là khả năng giữ cho tâm mình không bị cảm xúc kéo đi quá xa dù là trong vui sướng hay trong đau khổ.

Người ta thường khuyên nhau “phải im lặng khi tức giận”, bởi khi nóng giận, con người dễ nói ra những lời làm tổn thương người khác rồi sau đó hối hận. Nhưng thật ra, không chỉ lúc tức giận mới cần kiểm soát cảm xúc. Ngay cả khi đang vui, đang hưng phấn, con người cũng cần biết giữ cho mình một khoảng tỉnh táo nhất định.

Bởi người thực sự trưởng thành không phải là người không có cảm xúc, mà là người biết cảm nhận cảm xúc mà không để cảm xúc điều khiển mình.

Việc kiểm soát cảm xúc không có nghĩa là phủ nhận cảm xúc. Không ai sống mà không vui, không buồn, không tiếc nuối, không hối hận. Cảm xúc là một phần của nhân sinh, là điều khiến đời người trở nên chân thật. Nhưng nếu cả cuộc đời bị dẫn dắt bởi từng cơn vui buồn nhất thời, thì con người sẽ mãi sống trong trạng thái chao đảo, lúc lên quá cao, lúc rơi quá sâu.

Bởi vậy mà từ xưa, người phương Đông đã coi trọng đạo Trung Dung — không cực đoan, không thiên lệch, không để bản thân nghiêng quá xa về bất kỳ phía nào. 

Đó không chỉ là đạo lý ứng xử, mà còn là một cách sống. Một người biết giữ mình ở trạng thái quân bình thường sẽ ít đưa ra quyết định sai lầm trong lúc xúc động, ít bị ngoại cảnh chi phối, và cũng dễ đứng vững hơn khi biến cố ập đến.

Cuộc sống không phải lúc nào cũng phẳng lặng, nhưng người giữ được nội tâm bình ổn sẽ luôn đi qua sóng gió nhẹ nhàng hơn người để tâm mình cuốn theo mọi biến động.

Có lẽ vì thế mà càng trưởng thành, người ta càng hiểu: điều đáng quý nhất không phải là những khoảnh khắc cảm xúc dâng trào, mà là khả năng giữ cho lòng mình bình lặng giữa mọi thăng trầm. Bởi khi bạn không để bản thân hưng phấn quá mức trước thuận lợi, cũng không sụp đổ quá nhanh trước bất trắc, cuộc đời sẽ dần trở nên dễ thở hơn rất nhiều.

Không phải vì số phận ưu ái bạn hơn người khác, mà vì khi lòng bạn đủ tĩnh, bạn sẽ nhìn mọi chuyện rõ hơn, xử lý mọi việc khôn ngoan hơn, và bước đi vững vàng hơn.

Sống thuận theo tự nhiên không phải là buông xuôi mặc kệ, mà là hiểu rằng mọi thứ đều có giới hạn của nó. Niềm vui cũng cần tiết chế, nỗi buồn cũng cần biết dừng. Người biết giữ tâm mình ở trạng thái cân bằng, tuy cuộc sống có thể không quá rực rỡ, nhưng thường lại đi được xa và đi được bền.

Nhiều khi, thứ khiến cuộc đời một người thuận lợi hơn không phải là may mắn, mà là một trái tim đủ “tĩnh” để không bị chính cảm xúc của mình làm chệch hướng.

Tú Uyên biên tập

Xem thêm

Theo vandieuhay