Thứ giết chết tình cảm vợ chồng không phải ngoại tình, mà là thói quen soi mói khuyết điểm

Mấy ngày trước, một người bạn than phiền với tôi rằng cuộc hôn nhân của cô ấy thật sự không thể tiếp tục nữa, nhất định phải ly hôn. Tôi hỏi cô ấy đã xảy ra chuyện gì. Cô nói rằng những tật xấu của chồng ngày càng nhiều, ngày càng trở nên không thể chịu đựng nổi.

Khi chúng ta thích một người, đó là vì ta nhìn thấy nhiều ưu điểm ở họ. Khi không thích một người, lại thường vì ta nhìn thấy quá nhiều khuyết điểm của họ. Đây là một điều rất thú vị. Người có nhiều ưu điểm thì dễ được người khác yêu mến. Nhưng đối với những người có nhiều thiếu sót, chúng ta nên làm gì?

Rất nhiều người trong số họ lại chính là người thân của chúng ta, người không thể rời xa, cũng không thể tránh né. Điều này khiến tôi nhớ đến một câu chuyện về một người tu hành theo Nho gia. Ông rất ghét một người thân của mình. Để không còn sinh ra tâm chán ghét, ông đã ngồi tĩnh lặng suy nghĩ suốt ba ngày, cuối cùng tìm ra được một ưu điểm của người thân ấy, rồi đi nói cho người đó biết điều mình phát hiện ra.

Từ đó, người thân kia đã thay đổi rất nhiều, bởi vì vẫn còn có người nhớ rằng cô ấy cũng có một ưu điểm.

Có lẽ bạn sẽ thấy điều này không đáng kể. Việc phát hiện ra ưu điểm của người khác thật sự có ý nghĩa lớn đến vậy sao? Trong một thời gian dài, tôi cũng từng nghĩ điều đó không quan trọng.

Chúng ta quen với việc tìm ra lỗi lầm của người khác hơn là nhìn thấy điểm tốt của họ. Chúng ta không ngừng soi mói khuyết điểm, nhưng lại làm ngơ trước những tia sáng nơi người khác, dù người ấy từng giúp đỡ ta rất nhiều. Tôi từng thấy những bài viết có tiêu đề như: “Nhất định phải tránh xa kiểu người này, dù họ từng có ơn lớn với bạn.”

Chúng ta không chỉ nhìn ra khuyết điểm, mà còn thể hiện sự chán ghét với những người mình không thích. Nhưng làm như vậy, liệu đối phương có thay đổi không?

Rất khó. Ngược lại, điều đó còn khiến họ thêm cố chấp, bởi họ không cảm nhận được thiện ý từ bạn. Khi ta phiền não, ta bị phiền não chi phối; khi ta vui vẻ, bản thân ta tràn đầy ánh sáng; khi ta ác ý, ta chính là ác ý; khi ta thiện lương, ta chính là thiện lương.

Vì sao không nên soi mói lỗi lầm của người khác? 

Bởi khi ta luôn chăm chăm vào khuyết điểm của họ, chẳng phải những điều tiêu cực ấy sẽ dần bước vào tâm trí ta sao? Nói cách khác, ta đang vô điều kiện tiếp nhận tất cả những điều không tốt của người khác vào lòng mình, chính ta đã mời những khuyết điểm ấy đến.

Vì vậy, không soi mói lỗi lầm của người khác thực ra là một cách đối xử tử tế với chính mình. Đúng là họ có những thiếu sót, nhưng mức độ bạn chấp trước vào vấn đề của họ sẽ quyết định trong tâm bạn có bao nhiêu thiện và bao nhiêu ác.

Bạn càng bám chặt vào điều xấu của người khác, thì trong không gian nội tâm của bạn càng chứa nhiều điều xấu. Làm như vậy chẳng phải rất ngốc sao?

Việc chúng ta chỉ trích người khác đôi khi xuất phát từ thiện ý, mong họ thay đổi, điều đó có thể là tốt. Nhưng nếu giọng điệu và lòng thiện chưa đủ, đối phương không những không tiếp nhận mà còn sinh oán trách, khiến cả hai đều tổn thương.

Còn bản thân bạn cũng sẽ mất cân bằng trong lòng, cảm thấy đối phương không biết điều, từ đó ấn tượng về họ càng trở nên tệ hơn. Khi ấy, cái gọi là “thiện ý” thực chất chỉ là thiện ý đặt trong dấu ngoặc kép, bởi bạn vừa làm tổn thương mình, vừa làm tổn thương người khác.

Thật ra, ai mà chưa từng phạm sai lầm? Tôi nhớ có người từng nói với tôi rằng: “Đứa trẻ ngoan là do được khen mà nên.” Nghe có vẻ có lý, nhưng cũng có không ít đứa trẻ vì được nuông chiều quá mức mà đánh mất tương lai. Nếu bạn khen cả những ưu điểm mà đứa trẻ vốn không có, lời khen sẽ mất đi tính chân thực, và sự kiêu ngạo có thể khiến trẻ ngừng tiến bộ. Khi ấy, lời khen lại trở thành một phép thử đối với đứa trẻ.

Vì vậy, chỉ khen ngợi thôi là chưa đủ. Điều quan trọng là phải tìm ra ưu điểm thật sự của trẻ, rồi từng chút một giúp những ưu điểm ấy được phát huy.

Nền giáo dục ở nhiều nước cũng có điểm đáng học hỏi: họ không chạy theo xu hướng để ép trẻ làm điều đang thịnh hành, mà dựa trên sở thích và thế mạnh riêng của mỗi đứa trẻ để hoạch định tương lai. Vì thế, dù nhiều đứa trẻ có thể “thua ở vạch xuất phát”, khi trưởng thành vẫn trở nên xuất sắc và đạt được thành tựu.

Bài viết này đã được viết từ nhiều năm trước, nhưng vì cảm thấy chưa đủ hoàn thiện nên tôi bỏ đó. Mãi đến hôm nay, khi chỉnh sửa lại, tôi mới nhận ra ý nghĩa thật sự của nó.

Hóa ra bài viết này chỉ chờ đến khi chính tôi hiểu ra một đạo lý: thế giới trở nên lạnh lẽo là vì chúng ta luôn thích soi mói khuyết điểm của người khác, mà không muốn nhìn thấy ưu điểm của họ; thích đào sâu lỗi lầm của người khác không biết mệt, dù họ đã thay đổi, trong lòng ta vẫn không buông bỏ.

Vì thế, kẻ sát hại các mối quan hệ giữa người với người, chính là thói quen tìm lỗi ở người khác.

Bạn có đồng ý với điều này không?

Tú Uyên biên dịch
Theo secretchina

Xem thêm

Theo vandieuhay