26 tuổi đã phải lọc máu cấp cứu: Bác sĩ cảnh báo 5 kiểu sống đang âm thầm hủy hoại thận của giới trẻ

Mới đây, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc) đã chia sẻ một trường hợp gây nhiều suy nghĩ: một cô gái mới 26 tuổi nhập viện trong tình trạng nguy kịch và chỉ sau vài giờ đã phải lọc máu khẩn cấp.

Từ phù mặt kéo dài đến suy thận hoàn toàn

Theo chia sẻ của bác sĩ, nữ bệnh nhân 26 tuổi có thói quen làm việc đến khuya, tăng ca liên tục. Để tỉnh táo, cô gần như ngày nào cũng uống hai ly trà sữa hoặc nước ngọt pha sẵn.

Trong khoảng nửa năm trước khi nhập viện, cô thường xuyên bị phù mặt nhưng cho rằng đó chỉ là hệ quả của sinh hoạt thất thường. Cho đến một đêm, cô đột ngột khó thở dữ dội và được đưa đi cấp cứu.

Kết quả kiểm tra khiến cả gia đình sững sờ: chức năng thận đã suy kiệt hoàn toàn, độc tố ure trong máu tăng cao gây phù phổi cấp. Bệnh nhân buộc phải đặt nội khí quản và tiến hành lọc máu ngay trong đêm.

Khai thác bệnh sử cho thấy, nhiều năm trước cô từng có tình trạng tiểu đạm – dấu hiệu nghi ngờ viêm cầu thận mạn tính nhưng chưa từng điều trị. Lối sống thức khuya kéo dài cùng chế độ ăn nhiều đường đã đẩy thận đến giai đoạn không thể hồi phục.

“Người trẻ phải chạy thận gần như chưa bao giờ là chuyện xảy ra chỉ sau một đêm. Đó là kết quả của nhiều năm tích lũy sai lầm trong lối sống,” bác sĩ Hồng nhấn mạnh.

Vì sao người trẻ ngày càng phải chạy thận?

Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, ở nhóm bệnh nhân dưới 40 tuổi phải lọc máu, những nguyên nhân thường gặp bao gồm:

– Bệnh thận bẩm sinh hoặc di truyền

– Viêm cầu thận

– Biến chứng thận do tiểu đường khởi phát sớm

– Bệnh thận liên quan tăng huyết áp

– Bệnh thận mạn tính không rõ nguyên nhân

Nhiều người từng có biểu hiện như tiểu đạm, tiểu máu hoặc huyết áp cao từ sớm nhưng không theo dõi và điều trị. Khi triệu chứng rõ ràng xuất hiện thì thận đã mất phần lớn chức năng.

Điều đáng nói, thận là cơ quan có khả năng bù trừ mạnh. Trước khi mất hơn 70% chức năng, cơ thể thường không có biểu hiện rõ rệt. Chính sự “im lặng” này khiến nhiều người chủ quan.

5 thói quen âm thầm đẩy thận đến bờ vực

Từ thực tế điều trị, bác sĩ Hồng tổng hợp 5 thói quen phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua, được xem là “sát thủ” của thận ở người trẻ:

5. Thức khuya, ngủ dưới 5 giờ mỗi ngày

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Kidney International năm 2017 cho thấy, những người ngủ dưới 5 giờ mỗi ngày có tốc độ suy giảm chức năng thận nhanh hơn đáng kể.

Thiếu ngủ ảnh hưởng đến khả năng điều hòa huyết áp và chuyển hóa, đồng thời làm tăng tình trạng viêm mạn tính – yếu tố góp phần tổn thương thận lâu dài.

4. Ăn quá nhiều protein

Chế độ ăn cực giàu đạm trong thời gian dài làm tăng áp lực lọc ở cầu thận. Với những người có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn, điều này có thể thúc đẩy tổn thương tiến triển nhanh hơn. Nhóm tập gym, sử dụng thực phẩm bổ sung protein liều cao được khuyến cáo cần đặc biệt thận trọng.

3. Lạm dụng thuốc giảm đau

Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) khi dùng lâu dài có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận do ức chế prostaglandin.

Bác sĩ Dương Tuân tại Bệnh viện Từ Tế Đài Trung cũng cảnh báo, người có chức năng thận suy giảm không nên tự ý sử dụng nhóm thuốc này vì có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn.

2. Ăn mặn, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm nhiều natri và phospho có thể gây tăng huyết áp, viêm thận và xơ cứng mạch máu. Đáng lo ngại, nhiều món ăn không có vị mặn rõ rệt nhưng hàm lượng natri lại rất cao.

Ví dụ, bánh mì trắng có thể chứa khoảng 443mg natri trong mỗi 100g. Phô mai, mì trộn lạnh, bánh quy kẹp kem, sốt salad, nước thể thao hay nước dùng Nhật vị thanh đều là những “quả bom natri” ẩn giấu.

1. Uống nước ngọt thay nước lọc

Fructose trong trà sữa và nước ngọt khi chuyển hóa sẽ tạo ra nhiều acid uric, trực tiếp gây tổn thương ống thận. Cơ quan y tế Đài Loan cảnh báo, tiêu thụ quá nhiều fructose là yếu tố nguy cơ quan trọng khiến bệnh thận ở người trẻ tiến triển nặng.

Đừng đợi đến khi khó thở mới đi khám

Trường hợp của cô gái 26 tuổi là lời cảnh tỉnh rõ ràng cho nhiều người trẻ đang duy trì lối sống thiếu ngủ, ăn uống mất cân bằng và phụ thuộc vào đồ uống có đường.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu từng xuất hiện tiểu đạm, tiểu máu, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, nên chủ động kiểm tra chức năng thận định kỳ. Phát hiện sớm có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh và tránh viễn cảnh phải gắn bó với máy lọc máu khi tuổi đời còn quá trẻ.

Thận có thể im lặng suốt nhiều năm, nhưng cái giá của sự chủ quan đôi khi đến rất đột ngột và không dễ để quay đầu.