Đức của chồng nằm ở đôi tay, đức của vợ nằm ở việc tu sửa lời nói 

Cổ ngữ có câu: “Gia hòa vạn sự hưng.” Nhưng chữ “hòa” này đến từ đâu? Trong quy luật vận hành của một gia đình, ẩn chứa một bí mật ít người biết: Đàn ông thường tích đức bằng đôi tay, còn phụ nữ tích đức bằng cái miệng. Nếu trách nhiệm của người chồng là che mưa chắn gió cho gia đình, thì trí tuệ của người vợ lại toàn bộ ẩn giấu trong cái miệng ấy.

Người vợ là đất mẹ, lời nói chính là “dưỡng tâm”

Tại sao trong gia đình, lời nói của vợ lại là điều trọng yếu nhất? Chúng ta thường nói “hậu đức tải vật”, mà trong ngũ hành tương ứng của gia đình, vợ tượng trưng cho đất mẹ (khôn đạo). Đất mẹ là gì? Trong Thuyết văn giải tự giải thích rất rõ ràng: “Thổ, địa chi thổ sinh vật giả dã.”

Hãy chú ý chữ “thổ”,  trách nhiệm của đất là “sinh” ra vạn vật. Đất nhả ra cái gì, trên mặt đất sẽ mọc lên cái ấy. Nếu bạn nhả ra là cam lộ và dưỡng phân, trong nhà sẽ mọc lên những cây đại thụ cao lớn, chồng có chí lớn, con cái có thành tựu. Nếu bạn nhả ra là độc tố và gai góc, trong nhà sẽ mọc đầy cỏ dại um tùm, chồng muốn chạy trốn, con cái sẽ nổi loạn.

Chúng ta gọi việc nói chuyện là gì? Là “đàm thổ” (nói năng, lời nói). Là đất mẹ của gia đình, những lời vợ nói mỗi ngày chính là “khí hậu” và “dưỡng phân” mà mảnh đất này ban tặng cho gia đình. Cái miệng của bạn trực tiếp quyết định gia đình là mùa xuân rực rỡ hay băng giá tuyết rơi.

Đầu tiên trong tứ đức và trí tuệ của “phụ ngôn”

Tổ tiên sâu sắc hiểu điều này, nên xếp “phụ ngôn” (lời nói của vợ) vào một trong tứ đức của phụ nữ, chỉ đứng sau tổng cương lĩnh “phụ đức”. Ban Chiêu thời Hán trong Nữ giới định nghĩa “phụ ngôn” cực kỳ chính xác, đến nay vẫn là kim chỉ nam vàng cho xử lý quan hệ con người: “Trạch từ nhi thuyết, bất đạo ác ngữ, thì nhiên hậu ngôn, bất yếm ư nhân.”

Trạch từ nhi thuyết: Nói phải qua não, chọn lọc mà nói, nên nói thì nói, không nên nói thì nhất quyết nuốt vào bụng. Bất đạo ác ngữ: Không nói lời tổn thương, không nói lời nguyền rủa, không nói lời cay nghiệt.

Thị nhiên hậu ngôn: Nói phải xem thời cơ. Khi chồng mệt mỏi, con cái chán nản, phải biết ngậm miệng hoặc an ủi, chứ không đổ thêm dầu vào lửa. Bất yếm ư nhân: Lời nói phải có chừng mực, khiến người nghe thoải mái, chứ không sinh lòng chán ghét.

Nghe thì đơn giản, nhưng lại là nguyên nhân khiến vô số gia đình tan vỡ ngày nay. Nhiều người vợ không phải người xấu, nhưng vì không hiểu “bốn giới hạn” này mà tự tay phá hủy hạnh phúc gia đình.

Nỗi bi ai lớn nhất: Đôi tay làm hết việc tốt, cái miệng lại “đốt rừng công đức”

Trong đời sống, chúng ta đã thấy quá nhiều người phụ nữ tủi thân. Họ khóc lóc: “Tôi dốc hết tâm huyết cho gia đình này, dậy sớm thức khuya, chăm sóc ông bà con cái, sao chồng vẫn cáu kỉnh với tôi? Sao con cái chẳng chút thân thiết với tôi?” Câu trả lời thường rất tàn nhẫn: Vấn đề không nằm ở đôi tay bạn, mà nằm ở cái miệng bạn. Nhiều người phụ nữ cần cù rơi vào vòng luẩn quẩn đáng sợ: “Làm việc – than vãn – làm tiếp – than vãn tiếp”.

Bạn nấu một bàn cơm ngon sẽ tích đức, nhưng lúc ăn lại không ngừng trách móc chồng vô dụng sẽ tổn đức; bạn dọn nhà sạch sẽ gọn gàng thì tích đức, nhưng chồng vừa vào cửa đã nghe bạn than thở tôi mệt, tôi khó chịu thì lại tổn đức. 

Điều này giống như bạn vất vả trồng một khu rừng công đức, cuối cùng lại dùng miệng châm một ngọn lửa, thiêu rụi sạch sẽ trong chớp mắt. Đây gọi là “hỏa thiêu công đức lâm”. Tại sao tổ tiên nhấn mạnh “vợ đức chi tu khẩu”? Vì “oán khí” sẽ triệt tiêu “lao lực”.

Trong mắt người thân, chút công việc bạn làm sớm đã trở nên vô giá trị trước những lời than vãn, chỉ trích và miệng dao lưỡi sắc của bạn. Thậm chí, sự hy sinh của bạn trở thành gánh nặng cho họ, vì mỗi phần đóng góp dường như đều gắn mác giá “phải nghe tôi trút giận”.

Đức của chồng ở đôi tay, đức của vợ ở tu khẩu

Đàn ông là trời là “càn”, chủ động, chủ ngoại, nên đàn ông phải cần cù, dùng đôi tay để phấn đấu, gánh vác, đó là đức hạnh của đàn ông; phụ nữ là đất là “khôn”, chủ tĩnh, chủ nội, nên phụ nữ phải nhu thuận, dùng việc tu khẩu để nuôi dưỡng, bao dung – đó là đức hạnh của phụ nữ.

Điều này không phải bảo phụ nữ không làm việc, mà là chỉ ra một chiến lược kinh doanh gia đình hiệu quả hơn: Là vợ, bạn nói một câu khiến người thân như tắm gió xuân, giá trị còn lớn hơn việc bạn lau mười lần bàn, giặt mười bộ quần áo! Lời nói có năng lượng. Một câu khích lệ ấm áp có thể khiến người chồng thất bại lại bừng lên ý chí; một lời an ủi dịu dàng có thể giúp đứa con bị tổn thương lấy lại tự tin. Đây chính là sức mạnh của đất mẹ chuyển hóa, sinh trưởng.

Thay đổi vận mệnh, bắt đầu từ “dừng tay lại”

Nếu bạn khao khát gia đình hòa thuận, khao khát chồng yêu thương, khao khát con cái thành tài, hãy ghi nhớ câu này: Muốn vượng gia, trước tiên tu khẩu. Từ hôm nay, hãy thử đặt đôi tay không ngừng nghỉ của bạn xuống một chút. Đừng vội lau cái bàn kia, đừng vội rửa cái bát kia. Hãy bình tĩnh lại, tu luyện ngôn ngữ của mình trước.

Thay than vãn bằng khen ngợi; thay chỉ trích bằng thấu hiểu; thay lải nhải bằng lắng nghe. Khi bạn không còn dồn hết trọng tâm vào “làm việc”, mà chuyển sang nghệ thuật “nói năng”, bạn sẽ ngạc nhiên phát hiện: Việc nhà làm ít đi, nhưng tiếng cười trong nhà nhiều hơn; bạn không còn mệt mỏi đến thế, nhưng chồng con lại càng ngày càng yêu thương bạn. Đây, có lẽ chính là khởi đầu để một người phụ nữ thay đổi vận mệnh.

 Tiểu Hoa biên dịch 

Theo vandieuhay