Nhiều bệnh nhân viêm màng não do não mô cầu diễn biến nặng

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch

Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai) vừa ghi nhận một trường hợp viêm màng não do não mô cầu diễn biến nặng, đe dọa tính mạng. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tiến triển rất nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Theo các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai), bệnh nhân được chuyển từ tuyến dưới lên trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp phải đặt nội khí quản, sốt cao liên tục, xuất huyết tiêu hóa và xuất hiện ban xuất huyết hoại tử trên da.

Trước đó, ngày 8/1, bệnh nhân có biểu hiện mệt mỏi, ớn lạnh và tự truyền dịch tại nhà nhưng không cải thiện. Đến ngày 10/1, bệnh nhân sốt cao hơn, xuất hiện ban xuất huyết vùng cổ – ngực, mệt nhiều nhưng không đau đầu nên được gia đình đưa đi cấp cứu. Bệnh nhân có tiền sử viêm gan B mạn tính, viêm loét và polyp dạ dày, gout mới phát hiện.

Ngay khi nghi ngờ viêm màng não do não mô cầu, các bác sĩ đã cách li người bệnh, đồng thời tiến hành xét nghiệm máu, dịch ngoáy họng và chọc dò dịch não tủy để chẩn đoán. Người bệnh được sử dụng kháng sinh đặc hiệu ngay từ đầu.

Kết quả xét nghiệm cho thấy hình ảnh vi khuẩn điển hình và PCR dương tính với Neisseria meningitidis (não mô cầu). Những người tiếp xúc gần với bệnh nhân, bao gồm người nhà và nhân viên y tế, đã được cảnh báo và uống thuốc dự phòng theo quy định. Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai cũng báo cáo ca bệnh tới các cơ quan chức năng theo Thông tư 54/2015/TT-BYT.

Hiện bệnh nhân được chẩn đoán: viêm màng não do não mô cầu – theo dõi nhiễm khuẩn huyết – xuất huyết tiêu hóa do loét thực quản – giảm tiểu cầu/viêm gan B mạn. Người bệnh được điều trị tích cực với sự phối hợp đa chuyên khoa. Cập nhật đến sáng 15/1, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản, hết sốt, tỉnh táo và tiến triển tốt.

Mới đây, Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cũng tiếp nhận một bệnh nhân là chiến sĩ 22 tuổi, nhập viện trong tình trạng sốt cao 39°C, rét run, đau đầu dữ dội, sợ ánh sáng, nôn nhiều và rối loạn tiêu hóa. Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân mắc bệnh do não mô cầu xâm lấn thể viêm màng não kèm nhiễm khuẩn huyết, đồng thời có tổn thương gan – mật và rối loạn đông máu, nguy cơ suy đa tạng. Sau 3 ngày điều trị tích cực theo phác đồ chuẩn, bệnh nhân tiến triển tốt, các chỉ số sinh tồn ổn định và không xuất hiện biến chứng nguy hiểm.

Theo thống kê, từ năm 2015 đến 2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận hơn 10 ca bệnh do não mô cầu xâm lấn, riêng năm 2025 có 5 trường hợp, trong đó có ca diễn biến rất nặng, nguy kịch.

Bệnh lây nhanh, diễn biến cực kì nguy hiểm

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, viêm màng não do não mô cầu là bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis, thường trú ở hầu họng, lây qua đường giọt bắn. Bệnh dễ bùng phát tại các khu vực đông người như kí túc xá, doanh trại quân đội, trường học, khu tập thể.

Đối tượng mắc bệnh chủ yếu là người trẻ, chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm vắc xin. Đáng chú ý, tỉ lệ người lành mang trùng không triệu chứng dao động từ 5–20%, cao nhất ở nhóm thanh thiếu niên. Đây là ổ chứa nguy hiểm, dễ phát tán mầm bệnh thông qua các hành vi như hút thuốc lá, hôn, tụ tập đông người, đi bar/pub…

Bệnh có thể diễn tiến nhanh sang viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng, gây tử vong trong vòng 24 giờ nếu chậm trễ điều trị. Ngay cả khi khỏi bệnh, người bệnh vẫn có nguy cơ đối mặt với các di chứng nặng nề như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất

Các chuyên gia y tế khẳng định, vắc xin là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh viêm màng não do não mô cầu. Tại Việt Nam, các nhóm huyết thanh thường gặp gồm A, B, C, Y, W.

Người dân, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và chiến sĩ mới trong các đơn vị quân đội, cần tiêm đầy đủ vắc xin theo khuyến cáo, giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, lơ mơ, cứng gáy hoặc ban xuất huyết dưới da.

“Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, nhất là trong thời điểm nhiều lễ hội, sự kiện, hội họp đông người hiện nay”, các chuyên gia nhấn mạnh.