Ngày càng có nhiều người chết vì ung thư tuyến giáp? Bác sĩ cảnh báo: 6 kiểu người này khối u “THÍCH” nhất

Ở tuổi ngoài 30, chị Trần (Bắc Kinh, Trung Quốc) luôn cho rằng mình rất mạnh khỏe, còn tự hào vì “cơ địa” già chậm, vẻ ngoài như tuổi đôi mươi. Thấy cổ ngày càng to, có cục rắn nhưng không đau nên mặc kệ. Tới lúc khó nuốt, khó thở, ho dai dẳng thì chẩn đoán chỉ ra ung thư tuyến giáp đã ở cuối giai đoạn 3.

Bác sĩ Liu Dong Bệnh viện Hữu nghị Bắc Kinh (Trung Quốc) cảnh báo, tuyến giáp tuy nhỏ nhưng giữ vai trò điều tiết hormone quan trọng của cơ thể. Đây là loại ung thư phổ biến nhất trong hệ nội tiết. Theo GLOBOCAN 2022, ung thư tuyến giáp ghi nhận hơn 821.000 ca mắc mới mỗi năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam, bệnh này thường xuyên nằm trong nhóm 10 loại ung thư có tỷ lệ mắc mới cao nhất.

Việc phát hiện sớm ở giai đoạn đầu giúp tỷ lệ chữa khỏi đạt trên 90% và bảo tồn được chức năng tuyến giáp. Vì vậy, các chuyên gia nhắc nhở 6 nhóm người có nguy cơ cao dưới đây cần hết sức lưu ý:

1. Phụ nữ thường xuyên stress và mất ngủ kéo dài

Tiến sĩ Chen Qiuyan, Trung tâm Ung thư Đại học Tôn Trung Sơn (Trung Quốc) cảnh báo đây là nhóm “mục tiêu” hàng đầu. Do hệ nội tiết của nữ giới nhạy cảm gấp nhiều lần nam giới. Thói quen thức khuya, lo lắng và căng thẳng thần kinh làm rối loạn trục nội tiết, đặc biệt là sự biến động của hormone estrogen và progesterone. 

Sự mất cân bằng này trực tiếp kích thích các tế bào tuyến giáp tăng sinh bất thường, tạo tiền đề cho các khối u ác tính hình thành.

2. Người chủ quan với các bệnh lý tuyến giáp lành tính

Nhiều người có tâm lý “có nhân là bình thường” nên lười đi khám định kỳ. Thực tế, những người đã có sẵn nhân tuyến giáp, u nang hoặc viêm tuyến giáp tự miễn có nền niêm mạc rất yếu ớt. 

Dưới tác động của ô nhiễm môi trường và thói quen sinh hoạt xấu, các tổn thương lành tính này rất dễ bị kích ứng, đột biến và tiến triển thành ung thư biểu mô nhú mà không có triệu chứng báo trước.

3. Người ăn uống iốt mất cân bằng

Tuyến giáp là cơ quan duy nhất hấp thụ iốt để tổng hợp hormone. Việc lạm dụng thực phẩm quá giàu iốt như rong biển, tảo biển hoặc ngược lại là thiếu hụt iốt nghiêm trọng đều khiến nồng độ TSH (hormone kích thích tuyến giáp) tăng cao đột biến.

Theo bác sĩ Liu Dong, sự kích thích TSH liên tục trong thời gian dài chính là “ngòi nổ” thúc đẩy các tế bào biểu mô tuyến giáp biến đổi cấu trúc và trở thành ác tính.

4. Người có tiền sử di truyền và mang đột biến gen gia đình

Nếu trong gia đình có người thân trực hệ mắc bệnh, bạn có nguy cơ mang sẵn các đột biến gen như BRAF, RAS hoặc TP53. Đây là nhóm đối tượng mà khối u “ưu tiên” nhất vì các gen ức chế ung thư trong cơ thể đã bị suy yếu. 

Những người này thường phát hiện bệnh khi khối u đã ở giai đoạn phức tạp và có tỷ lệ di căn hạch cao hơn người bình thường.

5. Người thừa cân, béo phì và lười vận động

Chỉ số BMI cao không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn gây ra tình trạng viêm mãn tính trong cơ thể.

Lớp mỡ thừa giải phóng các cytokine gây viêm, làm rối loạn quá trình chuyển hóa và suy giảm hệ miễn dịch tại chỗ. Khi cơ thể không còn khả năng tự nhận diện và tiêu diệt các tế bào lỗi, khối u sẽ phát triển với tốc độ nhanh hơn và dễ dàng xâm lấn ra các mô xung quanh.

6. Người từng tiếp xúc với bức xạ ion hóa vùng đầu cổ

Đây là tác nhân vật lý nguy hiểm nhất. Những người từng xạ trị điều trị các bệnh vùng đầu cổ hoặc làm việc trong môi trường nhiễm xạ mà thiếu đồ bảo hộ chuyên dụng có nguy cơ mắc bệnh cực cao. 

Tiến sĩ Chen Qiuyan giải thích, bức xạ ion hóa trực tiếp bẻ gãy các liên kết DNA, gây ra những đột biến gen vĩnh viễn trong tế bào tuyến giáp, đặc biệt là nếu việc tiếp xúc này xảy ra từ thời thơ ấu.

Nguồn và ảnh: Baidu Health, The Paper