Đột quỵ mùa lạnh: Khi “sát thủ âm thầm” tìm đến cả người trẻ, BS bệnh viện Bạch Mai chỉ ra 5 nguyên tắc vàng phòng ngừa đột quỵ

Ghi nhận thực tế cho thấy, danh sách bệnh nhân nhập viện vì đột quỵ thời gian qua có sự thay đổi đáng kể về độ tuổi. Không chỉ những cụ già 70-80 tuổi với bệnh lý nền phức tạp, mà nhiều người trẻ mới chỉ ngoài 30, đang là trụ cột gia đình, cũng bất ngờ ngã quỵ ngay sau khi vừa bước ra khỏi phòng tắm hoặc tập thể dục sáng sớm. Sự chủ quan trước thời tiết và nhịp sống áp lực cao đang khiến đột quỵ trở nên “trẻ hóa” một cách đáng ngại.

Vì sao trời lạnh lại là “khắc tinh” của mạch máu não?

Giải thích về hiện tượng này, BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng – Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, có hai cơ chế chính khiến đột quỵ bùng phát khi trời chuyển lạnh:

Huyết áp tăng vọt: Khi gặp lạnh, các mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt cho cơ thể. Điều này vô tình làm tăng áp lực lên thành mạch, dẫn đến huyết áp tăng cao đột ngột – nguyên nhân hàng đầu gây xuất huyết não hoặc nhồi máu não.

Máu dễ đông hơn: Nhiệt độ thấp khiến máu trở nên “đặc” và nhớt hơn bình thường. Khi máu lưu thông chậm lại, các cục máu đông dễ dàng hình thành, gây tắc nghẽn các mạch máu nhỏ trong não.

Sai lầm từ thói quen “giữ ấm”: Nhiều người có thói quen uống rượu bia vì nghĩ rằng sẽ làm ấm người. Đây là quan niệm cực kỳ sai lầm! Cồn chỉ làm giãn mạch gây cảm giác ấm giả tạo, sau đó khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và huyết áp dao động dữ dội. Cộng thêm thói quen ít vận động, ăn nhiều đồ béo mùa lạnh… tất cả tạo thành một “cơn bão hoàn hảo” cho đột quỵ.

Những “thời điểm vàng” dễ xảy ra biến cố sức khỏe

Bác sĩ Dũng lưu ý người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền (cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch,…), cần cẩn trọng vào các mốc thời gian dễ gặp những cơn đột quỵ như:

Sáng sớm khi vừa thức dậy: Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, do chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong và ngoài phòng, cơ thể sẽ phản ứng thích nghi gây huyết áp thường tăng cao. Việc bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với luồng khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng.

Khi đi vệ sinh đêm: Thay đổi môi trường từ chăn ấm ra nhà vệ sinh lạnh lẽo mà không mặc đủ ấm có thể là tác nhân gây co mạch đột ngột.

Khi tắm rửa: Tắm nước quá lạnh hoặc tắm quá muộn vào ban đêm cũng là yếu tố nguy cơ cao.

5 nguyên tắc “vàng” để phòng ngừa đột quỵ

Để bảo vệ sức khỏe khi trời chuyển lạnh, BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

– Giữ ấm cơ thể đúng cách: Luôn mặc đủ ấm, đặc biệt là các vị trí quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài, đừng quên đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang.

– Nguyên tắc “chậm lại 3 phút”: Khi thức dậy vào buổi sáng, không nên bước xuống giường ngay. Hãy nằm lại trên giường khoảng 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới từ từ ngồi dậy và mặc thêm áo ấm trước khi bước ra khỏi phòng.

– Kiểm soát huyết áp và bệnh lý nền: Người có tiền sử cao huyết áp cần tuân thủ tuyệt đối việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.

– Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học:

Hạn chế tối đa rượu bia và thuốc lá (rượu gây giãn mạch ảo, sau đó co mạch mạnh, rất nguy hiểm).

Giảm muối trong khẩu phần ăn.

Uống đủ nước (nước ấm), tránh ăn thức ăn quá lạnh.

– Tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà thay vì ra ngoài trời quá sớm khi sương muối còn nhiều.