Có ba điều, cha mẹ dù thương con đến đâu cũng đừng làm với con

Rất nhiều bậc cha mẹ quen miệng nói những câu như:
“Cả đời này, chẳng phải đều vì con sao?”
“Chúng ta khổ cực như vậy, chẳng phải cũng là vì con?”
“Nuôi con lớn từng này đâu có dễ, mọi tích góp đều dồn cho con, con phải nhớ cho kỹ.”

Những câu nói ấy nghe qua tưởng như đầy yêu thương, nhưng nếu lặp đi lặp lại, trong đó lại phảng phất một mùi vị rất nặng của đòi hỏi. Chỉ cần con cái vô tình làm trái ý, trong lòng chúng lập tức nảy sinh cảm giác “mắc nợ”, sống lúc nào cũng dè dặt, áy náy.

Trong khi đó, ý nghĩa thật sự của giáo dục chưa bao giờ là để con báo đáp, mà là để con có thể sống một đời trọn vẹn, trở thành một con người độc lập. Một bậc cha mẹ thật sự có tầm nhìn xa, dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, cũng sẽ không đưa tay xin con cái ba thứ sau đây.

Thứ nhất, đừng cho quyền kiểm soát cuộc đời con

Có một câu nói rất đúng: cha mẹ có thể che mưa chắn gió cho con, nhưng không thể thay con bước đi. Thế nhưng ngoài đời, không ít cha mẹ lại thích lập trình cuộc đời con như một bảng kế hoạch chi tiết: khi nào học ngoại ngữ, lúc nào luyện toán, mặc gì, chơi với ai, mọi thứ đều được sắp sẵn.

Họ thường nói: “Muối ta ăn còn nhiều hơn đường con đi, nghe lời ta chắc chắn không sai.” Nhưng con cái không phải là cỗ máy, mà là một sinh mệnh có cảm xúc, suy nghĩ và ước mơ riêng. Bạn càng cố kiểm soát, con càng muốn thoát ra; bạn càng nắm chặt, con càng xa dần.

Khi cha mẹ đòi hỏi sự phục tùng tuyệt đối, thực chất là đang xâm lấn ranh giới tinh thần của con. Lâu dần, con hoặc nổi loạn dữ dội, hoặc trở nên trống rỗng, mất phương hướng. 

Vì thế, cha mẹ khôn ngoan sẽ học cách buông tay đúng lúc: có thể nhắc nhở, nhưng không thay con quyết định; có thể đồng hành, nhưng không thống trị. Hãy cho phép con vấp ngã, cho phép con đau, cho phép con sai và hối hận, đó mới là con đường trưởng thành thật sự.

Thứ hai, đừng ép buộc lòng biết ơn

Không ít cha mẹ, khi thất vọng hay giận dữ, thường nói: “Con phải biết ơn chứ, chúng ta đều vì muốn tốt cho con.” Nhưng với con cái, câu nói ấy giống như một lưỡi dao vô hình, cắt đứt sự tự do trong lòng chúng.

Tôi từng biết một cô gái lớn lên trong những lời nhắc nhở như vậy. Từ nhỏ, cô không dám đòi hỏi, không dám từ chối, đi làm rồi mỗi tháng đều gửi tiền về nhà trước tiên, thậm chí ăn thêm một món ngon cũng thấy áy náy. 

Cô sợ bị nói là ích kỷ. Những đứa trẻ “hiểu chuyện” như thế, khi trưởng thành rất dễ trở thành người luôn tự trách, luôn hy sinh, nhưng lại quên mất chính mình.

Biết ơn nếu không xuất phát từ tự nguyện, mà bị ép buộc, sẽ biến thành một dạng trói buộc tình cảm. Tình yêu thật sự không phải là giao dịch, càng không phải là gánh nặng, mà là thứ khiến người ta tự nguyện tiến lại gần nhau. 

Nếu cha mẹ có thể nói với con rằng: “Chúng ta làm điều này không phải để con trả ơn, mà vì chúng ta yêu con”, thì đứa trẻ ấy mới có thể lớn lên trong sự an toàn và tự do.

Thứ ba, đừng đòi hỏi con phải luôn đạt điểm cao và năng lực vượt trội

Nỗi lo lớn nhất của nhiều bậc phụ huynh là sợ con “thua người khác”, nên dùng đủ mọi cách để ép con phải thắng. Nhưng giáo dục không phải cuộc chạy nước rút, mà là một chặng đường dài. Khi điểm số trở thành thước đo giá trị duy nhất, đứa trẻ sẽ dần đánh mất niềm vui học tập.

Bạn có thể ép con học để đạt thành tích trong ngắn hạn, nhưng chỉ khi con học vì tò mò và hứng thú, việc học mới có thể theo con suốt đời. Một đứa trẻ đạt điểm cao nhưng mất đi niềm vui, mất đi bản ngã, rốt cuộc cũng là một nỗi buồn. Cha mẹ tìm thấy cảm giác thành tựu, còn con cái lại mang theo cảm giác thất bại.

Giáo dục đúng đắn không phải là ép con hoàn hảo, mà là dạy con cách đối diện với sự không hoàn hảo. Một đứa trẻ biết đứng dậy sau vấp ngã quan trọng hơn rất nhiều so với một bài kiểm tra tròn điểm. 

Thay vì chỉ nhìn vào thành tích, hãy nhìn vào sự hiếu kỳ, khả năng chịu đựng thất bại và sự tự tin của con, đó mới là năng lực theo con suốt đời.

Yêu thương, suy cho cùng, chưa bao giờ là đòi hỏi, mà là thành toàn. Một nền giáo dục gia đình tốt là nơi con cái được lớn lên trong tình yêu an toàn, học cách làm chính mình và đủ mạnh mẽ để bước ra thế giới.

Nếu cha mẹ từng băn khoăn vì câu “cha mẹ đều vì muốn tốt cho con”, hãy nhớ rằng: muốn tốt cho con không phải là thay con sống, mà là để con có thể sống ra chính mình. Đó mới là tầm nhìn sâu sắc nhất của cha mẹ, cũng là diện mạo đẹp đẽ nhất của tình yêu.

Tiểu Hoa biên dịch

Theo: aboluowang

Theo vandieuhay